Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 400 բառահոդված (էջ 30/40)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 528, սյունակ 1 Էջ 528
ՄԻՒՍԻՈՆ «խճանկար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μουσεῖον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԼԻԼ (-ել) «խենթանալ, կատաղել, գուշակել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բնիկ հնդեւրոպական. ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 339), զուգահեռներ ունի մի կողմից ալբ. mal «կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն», մյուս կողմից՝ հ. հնդկ. malvá- «հիմար, խենթ» բառերի մեջ, բայց ըստ Պոկոռնու բառարանի (Pok. IEW), արմատը չի որոշվում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոլուցք, մոլութիւն, մոլարբոյս, մոլի, մոլեգին, գինեմոլ, դիւացամոլ, դիւամալ, դիցամոլ, իգամոլիլ, կնամոլ, մանկամոլ, մարմնամոլութիւն, կռամոլ, շրջմոլիկ, կռամոլ, խնդամոլ, ծխամոլ, սրճամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
mal
«կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն»
հ. հնդկ.
malvá-
«հիմար, խենթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 339; Pok. IEW None
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԿՈՒԼԱՅ «թանկագին քար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌՈՒՆՋ «մռնչոց, շրթունք, մռութ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *mu- բնաձայնական արմատ
արմատից, որից նաեւ մունջ «խուլ»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 366) համարում է բնաձայնական անկախ կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռնչել, մռնչական, մռնչիւն, մշտամռունջ, անմռունջ, մշտնջենամռունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մունջ
«խուլ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 366
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՄՈՒՌ «մռնչալ, աղմկել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
պատկանում է հնդեւրոպական այն կրկնավոր բնաձայնական կազմությունների թվին, որոնց համար վերականգնվում են *mormor-, *murmur- նախաձեւերը՝ հայերենում երկրորդ բաղադրիչի առնմանությամբ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
murmurō
«մռնչալ, աղմկել»
գ.
murmel
«մրմնթալ, մռմռալ, կարկաչել» ըստ Պետերսոնի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 369
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԽՃԱՊԱԿ (-ի, -աց) «խճանկար»
Ստուգաբանություն ()
կազմութիւն խիճ եւ ապակի բառերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յախճապակեայ, յախճապակապատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 377
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱԿԻՆԹ (ու, -ի) «հակինթ, թանկագին քար, մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὑάκινθος
Մատենագիտություն
H. AG 366; Աճ. ՀԱԲ 378
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՆԳ II «վերջ, ծայր, պատշաճ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՊՏԿՈՅ ««անկասկած» կամ «անգործ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒԺԱՐ (յօժար, յուժար) «հոժար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *au-gh-) -gh- ածանցով
փոխատու լեզու՝ իրանական
Հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *au- «բարյացակամ լինել, նպաստել, ցանկանալ» արմատից՝ *-gh- ածանցով (*au-gh-)։ Աւելի հնարաւոր է փոխառութիւն լինել (իրանական աղբիւրից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւժարիլ, յաւժարութիւն, չարայաւժար, մտայաւժարութիւն, меծայաւժար, յաւժարակամ, սիրայաւժար