Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 77, սյունակ 1
ԱՍԵԻԱՆ
«գլուխ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս ինչ-որ հատուկ անուան հասարակացում: Ս. գրքում կա Ասերիան Ղեւտացու անուն, բայց նախիմաստը չի տրուած: ԲՀ-ում կա նաեւ ասվերոտ «իշխան կամ գլուխ» բառը, որի առնչութիւնն ասեիան-ի հետ պարզ չէ:
Էջ 81, սյունակ 1
ԱՏԱՄՆ
(-ան, -ունք)
«ատամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ed-
«ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ədnt-mn-)
«ուտել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատամացել,
ատամացի,
ատամահան,
ատամնաբափ,
ատամնափխիլ,
ատամնառու,
ատամնատակ,
ատամնացաւ,
ատամնաւոր,
ատամնաբոյժ,
ատամնաբուժարան,
ատամնափորիչ,
անատամ,
եռատամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dan
հյց.
dantam
հուն.
odous, -ontos
լատ.
dens, -tis
բրետ.
dant
«ատամ»
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 285-286;
Pok. IEW 289
Էջ 83, սյունակ 1
ԱՐԱԳ
(-ք կամ -ունք)
(երագ)
«արագ, շուտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. raγu-
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. raγu-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արագագիր,
արագագնաց,
արագագոյն,
արագազերծ,
արագաթեւ,
արագախարբիկ,
արագոտն,
արագընթաց,
արագել,
երագագնաց,
երագագոյն,
երագակատար,
երագանալ,
երագանցուկ,
երագասլաց,
երագել,
արագախոս,
արագահոս,
արագասլաց,
արագասոյր,
արագավազ
Մատենագիտություն
H. AG 422;
Աճ. ՀԱԲ 291-292
Էջ 84, սյունակ 1
ԱՐԱՄԱԹ
(«նզովեալ», «նուազեալ»)
«նզովված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս կապված է Արամ հատուկ անվան հետ, որ բացատրված է նաեւ «անեծք, նզովք (նրանց)»։ ԲՀ. կա նաեւ «նուազեալ» տարբերակը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 295;
Ամալյան, ԲՀ 350
Էջ 85, սյունակ 1
ԱՐԱՏ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ուէ, -աւ)
«արատ, պակասություն, բիծ, կեղտի նշան, վնաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arəd-
*g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ
արած-ի տարբերակը՝ *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ, ինչպէս *bhrg' - > բարդի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արատաւոր,
արատել,
անարատ,
անարատութիւն
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԴ
I
(-ու)
«ձեւ, կերպ, կարգ, կազմ, արված գործ, վաստակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-t- (*rt-/*ar-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդակ,
արդակագոյն,
արդել,
արդակել,
արդուած,
արդիւն,
արդար,
արդարեւ,
անարդ,
անարդի,
անարդակ,
խորանարդ,
գմբեթարդ,
ծորձորարդ,
վիմարդ,
վիմարդեան,
զիարդ,
յարդ,
յարդար,
յարդարել,
յարդարիչ,
յարդարուն,
նուագայարդար,
երգայարդար,
սեղանայարդար,
զարդ,
զարդասէր,
զարդասիրիկ,
զարդակից,
զարդարել,
զարդարագիր,
զարդարանք,
զարդարուն,
զարդուն,
արդուկ,
արդուկել,
բեմայարդար,
զարդագիր,
պատկերազարդ,
նկարազարդ,
սիւնազարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rtu-
«կարգ, կանոն, արդիւնք»
հուն.
άρτύς
«կարգ»
լատ.
artus
«հոդ»
Մատենագիտություն
H. AG 423- 424;
Աճ. ՀԱԲ 307-308
Էջ 88, սյունակ 1
ԱՐԵԳ
(-ի)
(արագ-, արեգն)
«արեւ, արեւելյան, հայոց տոմարի 8-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *reu-
«կարմիր > արեւ»
«արեւ», արեւ, -ու, յ-ոջ «արեւ, արեւի լոյս, կեանք» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեգաւէտ,
արեգնապաշտ,
արեգունի,
արեգնափայլ,
արեգդէմ,
արեգնածաւալ,
արեգակն,
արեգնակէզ,
արեգնատենչիկ,
յարագէյ,
արեգնակէզ,
արեւելք,
արեգնակնակ,
արեւմուտք,
արեւագալ,
արեւածայրք,
արեւապաշտ,
արեւկայ,
յարեւացուցանել,
արեւորդի,
արեւանկ,
արեւոտ,
արեւահայեաց,
արեւահար,
արեւահարութիւն,
արեւելահարաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
raví
«արեւ»
Մատենագիտություն
H. AG 424;
Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 92, սյունակ 1
ԱՐՁԱԿ
(-ի, -աց)
«ազատ, համարձակ, չփակուած, ընդարձակ, հասարակ, սովորական, հեռու, այն կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *serg՛-
փոխատու լեզու՝ աւ. harəz
«արձակել»
փոխատու լեզու՝ պրթ. hirz
«արձակել»
իրանական աղբիւրից՝ հմմտ. աւ. harəz, պրթ. hirz «արձակել» (< հ.-ե. *serg՛-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արձակել,
արձակահեր,
հերարձակ,
արձակավայր,
արձակաքաղաք,
արձակերտասանակ,
արձակումն,
արձակուրդ,
ընդարձակ,
ընդարձակել,
համարձակ,
համարձակելի,
համարձակագոյն,
արձակիլ,
բացարձակ,
ձիարձակ,
ձիարձակարան,
բազմարձակ,
բուսարձակ,
սանձարձակ,
նախայարձակ,
երեքարծեն,
լայնարձակ,
լուսարձակ,
ընդարձակածաւալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324;
Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄԱՒ
(-ոյ, -ու)
(ամբաւ, ամբրաւ, ամպրաւ)
«արմավ, խուրմա, արմավի ողկույզ, արմավենի, արմավենու տերեւ, մի բույս, փյունիկ թռչուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *armāv
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմաւստան,
արմաւենի,
արմաւաջուր,
ամբրաւօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրսկ.
xurmā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 328
Էջ 93, սյունակ 1
ԱՐՄՈՒԿՆ
(-ան)
(արմունկն, արմունկ, արմակ, -ի, -աց)
«արմունկ, որթի մատի ելատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ar-(ə)-ma-)
-ուկ(ն) մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնկաչափ,
արմկցի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
īrmá-
«ձեռք, առջեւի թաթ»
ավ.
arəma-
«թեւ, ձեռք»
լատ.
armus
«նախաբազուկ»
գոթ.
arms
հ. վ. գ.
arm
«թեւ, բազուկ»
Մատենագիտություն
H. AG 425;
Աճ. ՀԱԲ 329
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։