Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 67 բառահոդված (էջ 3/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԷԶ «դեզ, կույտ, շեղջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեզադեզ, դիզադեզ, դիզանիլ, դիզել, դիզուլ
Էջ 197, սյունակ 1 Էջ 197
ԴԺՊԱՐՏ «հաղթված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *duzpart
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դժպարտեցուցանել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 665
Էջ 201, սյունակ 1 Էջ 201
ԴՆԵԼ (*դի-ն-ել, ե-դ «դրեց») «դնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē- «դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhē-n-)
հմմտ. հ. հնդկ. dádhāti «դնում է» (a-dhā-t- հայ. եդ), հուն. τίθημι «դնում եմ», ռուս. деть (ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիր, դրական, բանադրել, բարեդիր, գեղեցկադիր, գլխադիր, դիմադրել, խորյադիր, խաւարադիր, որոգայթադիր, ունկնդիր, ենթադրել, ձեռնադրել, ըն-տիր, հիմնադիր, մեծադիր, պարտադիր, փոքրադիր, բաղադրել, բաղադրիչ, բաղադրութիւն, համադրել, համադրական, համադրութիւն, կետադրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dádhāti
«դնում է» a-dhā-t- հայ. եդ
հուն.
τίθημι
«դնում եմ»
ռուս.
деть
ներկա 1-ին դ. дену, հայ. դնեմ
Մատենագիտություն
H. AG 439; Աճ. ՀԱԲ 675-676
Էջ 210, սյունակ 1 Էջ 210
ԵԼ -ի, -ից «ելնելը, ելք, ընթացք, ավարտ, հաջող ավարտ, արեւածագ, արեւելք, բխում, հետույք, մորթի, ծակոտի, ծախս, հեռանալը, հրաժարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- (անմիջական նախաձեւ՝ *ele-/lā-, *el-ei-, *el-eu-) հիմքային ձեւերով, ընդ որում՝ *el-eu-ghe > ելոյզ
ընդել-ը գրված է նաեւ ընտել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ելանել, ելեմուտ, ելամուտ, ելանելի, ելուստ, խաչելեալ, խաչելութիւն, վերելակ, վերելք, ելուն, ելակետ, ելարան, զելանել, ընդելանիլ, ընդելակից, անընդել, մարղընդել, ձեռնընդել, ելուզանել, ելոյզ, ելուզումն, ելուզակ, եղուզակ, յեղուզակ, մարդելոյզ, նախելուզակ, ընդելուզանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελθω
հուն.
ελατιω
«քշել»
հ. իռլ.
luid
«գնում էր» (<*ludhe)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 8-9; Pok. IEW 306-307
Տե՛ս նաեւ
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵՂ (եղանիլ, կտր. եղե) ««լինել, գոյանալ», եղ «գոյություն, եղած բան», այլեւ յեղ-, յաղ-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժել, շարժվել, գնալ»
հետեւելով Մեյեին, համեմատում է հուն. πελομαι բայի հետ եւ միացնում է *kuel- «պտտել, շրջել» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղանիլ, եղումն, եղական, եղելութիւն, եղուտ, եղանակ, եղոցել, եղան, անեղ, մակեղուս, յեղուլ, յեղութիւն, յեղումն, յեղափոխ, յեղաշրջել, յեղադարձել, յեղական, յեղակագույն, յեղանակ, յեղանակել, յեղինակաւոր, յեղակարծ, եղակարծ, աղեկարծ, յաղակարծ, երագայեղ, դիւրայեղ, խելայեղ, ծայրայեղ, եղեղել, յեղեղեանիս, յեղեղուկ, յեղյեղուկք, յեղյեղումն, անյեղելի, յաղթադարձիլ, յաղակարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελαύνω
«քշել, շարժել»
հ. իռլ.
luid
«գնում էր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306; Աճ. ՀԱԲ 14; Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 241, սյունակ 1 Էջ 241
ԶՈԶԱՏԵԼ (զոզատող (միաձայն եղանակի անուն) ձեւի մեջ) (երաժշտական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունի՞ արդյոք զատ-ել բայի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 241, սյունակ 1 Էջ 241
ԶՈՃՏԵԼ (զոճտող, զօճտող) ««մի եղանակի անուն» բառում» (երաժշտական)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմված չէ՞ արդյոք զ-ոճ-տ-ել ձեւով՝ ոճ արմատից:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՔԱԼ (-ել, -իլ) ««վշտագնել, ցավել, ափսոսալ, լալ, տառապել, սարսռել, դողալ, սարսափել, զարհուրել» (զոփիլ «նեղվել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՄԲՈՌԻԼ «այրվել, վառվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhre- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhre-n-u) հիմքային ձեւ
Կազմված է ընդ- > ըմ- նախածանցով՝ այլուստ անհայտ պոռիլ ձեւից, որ կարող է կապված լինել արդի հայերենի բռնկ-վ-ել «բոցավառ(վե)լ» բայի հետ: Սա էլ թերեւս գալիս է հնդեւրոպական *bhre-n-u հիմքային ձեւից, որ առկա է գերմանական խմբում (գոթ., հ. վ. գ., հ. սաքս. brinnan «այրել, վառել» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրըմբոռելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
brinnan
«այրել, վառել»
հ. վ. գ.
brinnan
«այրել, վառել»
հ. սաքս.
brinnan
«այրել, վառել»
Էջ 248, սյունակ 1 Էջ 248
ԸՆԴԵԼՈՒԼ «բաժին հանել, հայթայթել, մատակարարել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ունի ընդ-ել-ուլ կազմությունը։