Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 31 բառահոդված (էջ 3/4)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՏ (-ոյ) «հոտ, բույր, հետք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *od- «հոտ արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոտիլ, հոտարան, հոտեղ, հոտեան, հոտոտիլ, հոտոտելիք, անուշահոտ, չարահոտ, դիահոտ, դառնահոտ, գիշահոտ, գարշահոտ, հոտառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
όδμή
լիտվ.
uodù
«հոտ արձակել»
լատ.
odor
«հոտ»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 118
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌՈՒՆՋ «մռնչոց, շրթունք, մռութ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *mu- բնաձայնական արմատ
արմատից, որից նաեւ մունջ «խուլ»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 366) համարում է բնաձայնական անկախ կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռնչել, մռնչական, մռնչիւն, մշտամռունջ, անմռունջ, մշտնջենամռունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մունջ
«խուլ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 366
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԻՐՀ «նիրհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nidra
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նիրհել, նիրհումն, քաղցրանիրհ, դառնանիրհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nidrā
Մատենագիտություն
H. AG 204; Աճ. ՀԱԲ 454
Էջ 608, սյունակ 1 Էջ 608
ՈՐՈՃ II (որոջ, բ.՝ արոճ) «որոճում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *red-, *rōd- «քերել, փորել, մանրել, կրծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *rodi-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոճել, որոճային, մահորոճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
rōdo
«կրծել»
հ. վ. գ.
rāzi
«կծու»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՆՉ (պինջ) «պինչ, քթածակ, քթանցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փնչել (-ալ) բայի հետ միասին բնաձայնական կազմություն, որ համաբանությամբ ստացել է երկակի -ուի վերջավորությունը եւ այս ձեւով փոխառվել վրացերենում` pinčwi: Բեյլին (DKS, 236) համարում է իրանական փոխառություն։ Աբաեւը (497) ավելի մոտ է համարում կովկասյան աղբյուրներին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնչատ, պնչատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pinčwi
փոխառություն հայերենից
ou.
fynj, finj
«քիթ, ծայր»
Էջ 725, սյունակ 1 Էջ 725
ՏԱՐՓ I (նաեւ տրփի, տռփի) «տարփանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. պ. *trpi-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տարփալ, տարփավոր, տարփածու, տարփանք, տարփնել, տարփող, սիրատարփ, տրփանք, տրփություն, տրփած, տռփիլ, տռփումն, տռփանք, տռփական
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 548
Էջ 738, սյունակ 1 Էջ 738
ՏՐՏՈՒՆՋ (-ոյ) «տրտունջ, բամբասանք, չարախոսություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *der- բնաձայնական արմատ
կրկնավոր կազմություն` -ունջ վերջածանցով (մրմունջ, շշունջ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տրտնջել, տրտնջալ, տրտնջին, տրտնջումն, անտրտունջ, գետնատրտունջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δάρδα
«մեղու»
կիմր.
dordd
«աղմուկ»
լիտվ.
dārdēt
«ճռճռատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 440
Տե՛ս նաեւ
Էջ 744, սյունակ 1 Էջ 744
ՅՈԼ «գոլ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «տաք»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *k'el- «տաք» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոլել, գոլական, գոլացութիւն, գոլացումն, գոլումն
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԼ -(ո)լ, -ուլ (-ել, -իլ) «մնալ, ուտել, ուտիլ (-ել), գոլ, հեղուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-lo- ածանց
Բայի անորոշ ձեւը կազմող այս ածանցը կազմված է -ա-, -ե-, -ի-, -ու- հիմքային ձայնավորներից եւ -լ- տարրից, որ ծագում է հ.-ե. *-lo- ածանցից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մնալ, ուտել, ուտիլ, գոլ, հեղուլ
Էջ 793, սյունակ 1 Էջ 793
-ԱԼԻ (-ելի, -իլի) «զարմանալի, իմանալի, ուտելի, ընդունելի, հեղի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-liyo- (անմիջական նախաձեւ՝ *-l(o))- + *-iyo-) բաղադրյալ ածանց
Դերբայական այս ածանցը կազմված է հիմքային ձայնավորներից (ընդ որում -ի-ն փոխարինվում է -ե-ով, իսկ -ու-ն սղվում է) եւ -լի տարրից։ Թոխարական զուգահեռը ցույց է տալիս, որ -լի, սեռ. -լւոյ ածանցը գալիս է հնդեւրոպական...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զարմանալի, իմանալի, ուտելի, ընդունելի, հեղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թոխ.
-lye, -(l)le
«գերունդիումի կազմիչ՝ պարտավորվածության իմաստով»
Մատենագիտություն
Тохарские языки 1959, 97