Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՂԵՏ
(-բղետ, -պղետ)
«բիծ, պիսակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlei-d-)
*bhlei- «փայլել, սպի» արմատից
արմատից. հմմտ. հ. անգլ. bli «գոյն. գունաւոր», չեխ. bli-zna «սպի» (*bhledo-s)` հ. անգլ. blāt, ռուս. бледный, «դժգոյն, գունատ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտաբղետ,
խայտաբղետութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
bli
«գոյն. գունաւոր»
չեխ.
bli-zna
«սպի»
հ. անգլ.
blāt
ռուս.
бледный
«դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան ՀԼՊ 117
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԼՈՃ
II
(բողոճ, պոլոճ, պողոճ, բլոճ, պլոճ, բղոճ, բոլոճճ, բոլո, պոլո (պոլոճ ձեւով գրի է առնվել 18-րդ դարում)
«միջատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bholodio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *bholodio- ` *bhel- «փայլել» արմատից, որից ծագում են նաեւ կենդանական անուններ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fuliea
«սեւ փարփար, կերկեր»
լատ.
fulix
«սեւ փարփար, կերկեր»
հ. վ. գ.
beliha
«սեւ փարփար, կերկեր»
Էջ 136, սյունակ 1
ԲՈՍՈՐ
-այ
«արիւն, արնագոյն, արնակարմիր, կարմիր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βοσόρ
փոխատու լեզու՝ եբր. bāsərā
քաղաքանուն, որ հայ հեղինակների մեկնաբանութեամբ եւ բարկութեամբ` «...կարմրութիւն ձորձոց իւրոց ի Բոսորայ», ստացել է նշուած իմաստները։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոսորաբուխ,
բոսորած,
բոսորակայլակ,
բոսորային,
բոսորատիպ,
բոսորերանգեան,
բոսորագեղ,
բոսորագոյն,
բոսորաներկ,
բոսորավառ,
բոսորափայլ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 473
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԵՆԻ
(-ի, -ից)
(բորեան, բորայ, բորէ)
«բորենի, մարդագայլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«փայլուն, թխասպույր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-)
+ենի ածանց
*-n-ով կազմության համար (հայերենում հետագայում ձեւափոխված)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhalla-
հ. վ. գերմ.
bero
«արջ»
ավ.
bawri
«կուղբ, ջրշուն»
լիտվ.
beras
«աշխետ, շագատ»
ավ.
bawraini
«կուղբ, կղբային»
հուն.
φρύνη, φρύνος
«խլուրդ, գորտ»
լատ.
fibrinus
«կղբային»
հ. վ. գերմ.
brun
«շագանակագույն»
պրուս.
brunse
«մի տեսակ ձուկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՑ
(-ոյ)
«բոց, ուժեղ լույս, տաքություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhok-
«բոցավառվել, վառել, այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhok-so-)
Հայ-իտալյան զուգաբանություն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոցագոյն,
բոցադէզ,
բոցալեզու,
բոցախառն,
բոցաճաճանչ,
բոցանշան,
բոցաշունչ,
բոցեղէն,
բազմաբոց,
անբոց,
հրաբոց,
բոցավառ,
բոցարծարծ,
բոցաշատ,
բոցափայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
focus
«օջախ, կրակարան, տաքություն, կրակ, բոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 162;
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 155, սյունակ 1
ԳԵՂԵՒ
(-ի, -աց)
«կույս, կույս աղջիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel-
«փայլել, շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-)
«փայլուն» «մաքուր» > «կույս» անցումով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոլ., կիմր.
glan
«մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 156, սյունակ 1
ԳԵՂՏ
«խայտաբղետ, գույնզգույն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *ghel-
«շողալ, փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-)
գույնային ածական
դեղին, կանաչ, գորշ, կապույտ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
hári-
«դեղին, կանաչ, մուգ, դեղձանագույն»
ավ.
zari
«ոսկեգույն»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 170, սյունակ 1
ԳՈՐՇ
(գոշ)
«մոխրագույն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«փայլել (՞)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghor-s-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորշախայտ,
գորշախարու,
սեւագորշ,
գորշասպիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
grāu
գ.
grau
անգլ.
grey
հ. վ. գ.
grīs
գ.
greis
«գորշ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 584
Էջ 213, սյունակ 1
ԵՂԵԱՄՆ
(-ան)
«եղեամ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գունանիշ»
սկզբնական «փայլուն» > «սպիտակ» իմաստի անցումով
այդ իմաստն առկա է ծառանունների, կենդանական անունների մէջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղեմնախառն,
եղեմնախար,
եղեմնապատ,
եղեմնածին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
olor
«կարապ»
<*«սպիտակ»
Էջ 225, սյունակ 1
ԵՐԻՏՍ
«զբաղմունք»
(ԲՀ «զբաղումն»)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Աճառեանը (ԲՀ 365) նոյնացնում է երմոս (եռմոս) բառի հետ, որ, սակայն, բերմես «փայլածու» բառի տարբերակն է:
Մատենագիտություն
Աճառեան (ԲՀ) 365
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։