Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 250, սյունակ 1
ԸՍՏ
(տր., հայց.), (բցռ.)
«ըստ, համապատասխան», «հետո», «դենը», «ավելին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pos-
«կից. հետեւից, հետո»
(անմիջական նախաձեւ՝ *posti-)
ձեւից
ը/ստ- նախածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստանձնիլ,
ըստարտողիլ,
ստգիտ,
ստգտանել,
ստգտել,
ստերիւրել,
ըստհուն,
ըստմասնեայք,
ըստունգանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post (հին poste)
«հետո»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 133;
Pok. IEW 841
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԱՆԹ
(-ոյ, -ի, -աց)
(թաղանդ)
«բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ,
թաղանթազարդ,
թաղանթապատել,
թաղանթիլ,
թաղանթեայ,
թանձրաթաղանթ,
լուսաթաղանթ,
ծովաթաղանթ,
հրաթաղանթ,
թաղանթածածկ,
թաղանթանյութ,
թաղանթաշերտ,
թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala
«հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն.
τηλία
«մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ.
dille
«տախտակ, հատակ»
ռուս.
по-толок
«առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 353, սյունակ 1
ԽՏԻՂ
(բրբ. խստուտ, խստոռ, խտիկ)
«գրգիռ, մարմաջ, խտղտանք, խուտուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k"ed-
«խայթել, ծակել, սրել, մղել, խթանել, դրդել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k"hēdilo-)
՞
Արմատը թերեւս պատկերավոր-բնաձայնական բնույթ ունի, եւ նման ձեւեր տարածված են նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտղտել,
խտղտանք,
խտղտումն,
խտղտելի,
խստողումն,
խստողտիլ,
խստողոտել,
ակնախստիղ,
ակնախստիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
hvot
«մղում, խթանում, դրդում»
հ. վ. գ.
(h)wezzen
«գրգռել, բորբոքել, սրել»
ֆինն.
kutittaa
«խտղտել, խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 386, սյունակ 1
ԿԱՌԱՓՆ
-ին, -ունք, -անց (կառափ-)
«գլուխ, գանգ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ger-p(h))
-ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից՝ -ափն ածանցով (հմմտ. կլ-ափն) կամ *-p(h)ա- ածականով ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառափնատել,
կառափնիչ,
նրբակառափն,
կառափել,
կառափետող,
կառափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրուս.
garbis
«լեռ»
(*gerb->)
հ. հնդկ.
grapsa
«փունջ, խուրձ»
(*gerbh>)
Էջ 394, սյունակ 1
ԿԱՐՃԻՆ
(կաճին)
«արմատ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *grdio-t-)
*-d ածականով տարբերակից՝ -ին ածանցով
ծագի հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի *-d ածականով տարբերակից՝ *grdio-t-՝ -ին ածանցով. հմմտ. հ. իռլ. grinne (<*grend-n-io) «կապոց», նորվ. kart «չհասած պտուղ, կոստող»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճնովին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
grinne
«կապոց»
<*grend-n-io
նորվ.
kart
«չհասած պտուղ, կոստող»
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՑ
«մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geit-
«հարեւան կամ կից լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-)
արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ,
կցան,
կցորդ,
կցորդող,
կցուած,
կցկտուր,
կցկցութիւն,
կցխանի,
կցղաք,
կցիր,
ձայնակից,
գոռակից,
գործակից,
ժամանակակից,
ժառանգակից,
իւրակից,
լծակից,
խաչակից,
ծառայակից,
կենակից,
նիզակակից,
հանցակից,
գաղափարակից,
մեղսակից,
կիցք,
կիցսընկեց,
կցուտող,
կցածեմ,
կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων
«հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος
«հարեւան»
հայ-հունական զուգաբանություն
տինդ.
kicv
«հանգույց»
Էջ 434, սյունակ 1
ԿՐԱԿ
(-ի)
«կրակ, հուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro- կամ *gu-lo-)
հուր-ի ազդեցությամբ
Սակայն հնարավոր է կրակ բանի իրանական ծագումը հ. վրաց. kerak «օջախ» բառի հետ միասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրակաբեր,
կրակակալ,
կրակարան,
կրակետող,
կրակատուն,
կրակապաշտ,
կրականի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ.
gúal
«ածուխ»
հ. իսլ.
kol
«փայտածուխ»
մ. վ. գ.
kole
«փայտիլել, առկայծել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 399;
Климов, ЭСКЯ 180
Էջ 441, սյունակ 1
ՀԱՄԱԴԱՄ
«համեղ, համեղ ըմպելիք եւ ուտելիք»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմված է համ եւ այլուստ անծանոթ դամ բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համադատողնակ
Էջ 515, սյունակ 1
ՄԱՐԳԱՐԻՏ
-ոյ
«մարգարիտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. margarita
փոխատու լեզու՝ հուն. μαργαρίτης
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարգարտեայ,
մարգարտազարդ,
մարգարտատող,
մարգարտահուռն,
մարգարտանման
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐՄԻՆ
(-ոյ)
«միս մարմին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
արմատից: Համեմատութիւնը կասկած է հարուցում, եւ հնարավոր է համարվում ենթադրել իրանական աղբյուր, բայց այսպիսի բառ չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմնագեղ,
մարմնածին,
մարմնակից,
մարմնահար,
մարմնապէս,
մարմնացի,
թանձրամարմին,
քաջամարմին,
գեղեցկամարմին,
երկմարմին,
թուլամարմին,
բազմամարմին,
մարմնամարզական,
մարմնամարզիկ,
մարմնամարզութիւն,
գեղամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
márman-
«հող, աճուկ, կարեւոր մարմնանդամ, անպաշտպան մարմնամաս»
լիտվ.
melmenys
«երիկամը պատող միս»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 287;
Pok. IEW 720
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։