Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 122 բառահոդված (էջ 3/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՆԱԿ II (-ԶԱՆԱԿ) «տեսակ, կերպ, ձեւ, -զան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *zanak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղազանակ, զանազանակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
zanak
սողդ.
zanakzanakāp
Էջ 233, սյունակ 1 Էջ 233
ԶԱՌՆԱՈՒԽՏ «մետաքսահյուս կտոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. zarna-vuft «ոսկեհյուս»
հմմտ. սողդ. zyrn-vfc, այլեւ՝ ավ. zarəna, մեղ. zarna- «ոսկի» եւ պ. bāft «հյուսած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 81; Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 236, սյունակ 1 Էջ 236
ԶԵՆ «զոհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սողդ. δzyān (wzy'n)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ziyān
փոխատու լեզու՝ պ. ziyān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. սողդ. δzyān (wzy'n), այլեւ մ. պ., պ. ziyān > հայ. զեան «վնաս»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զենուլ, զենել, զենումն, զենլի, զենագործութիւն, զենածոյ, զենարան, անզեն, անզենլի, գառնազեն, մարդազեն, մշտազեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 243, սյունակ 1 Էջ 243
ԶՈՔԱՆՉ -ի «կնոջ մայր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք սողդ. zākānč «աղջիկ» (zāk «երեխա» բառից՝ իգականակազմ -anč ածանցով) բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
zākānč
«աղջիկ»
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆՏ -ի, -ից, -աց (ժանդ) «դաժան, խիստ, չար, վատ, զզուելի, ժանտախտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *žant
փոխատու լեզու՝ ավ. gainti
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն»
փոխատու լեզու՝ սողդ. γantāk «վատ, հոռի»
Հմմտ. աւ. gainti, մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն», սողդ. γantāk «վատ, հոռի»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանտագործ, ժանտագինի, ժանտութիւն, ժանտկեն, ժանտախոշ, ժանտահոտ, ժանտամահ, ժանտախտ, ամաժանտ, ժանտաժուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 227
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
ԺԻՏ «հետաքրքիր, հետամուտ, հանդուգն, լկտի, լիրբ, երեսապինդ, բախանձող, աղերսող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
d > տ անցումը կասկածելի է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժտել, ժտիլ, ժտութիւն, անժտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
jaidyemi
«խնդրում եմ»
Էջ 298, սյունակ 1 Էջ 298
ԼԾԿՈՂ ««սողացող (՞)» կամ «սայթաքող (՞)» (ԲՀ՝ «սողեալ կամ ոտնատեալ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է։
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՏՈՒ (լուրտ «իժ») «լորտու (կենդանի՝ սողուն)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 2, 298) ստուգաբանօրէն կապուած է լորձն բառի հետ (որպէս «լորձնոտ»)։ Բայց հնարաւոր է կապը նաեւ լորտ «ծոյլ, թոյլ, հոգնած» բառի հետ՝ -ու ածանցով. հմմտ. բրբ. լորտուկ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բրբ.
լորտմձուկ
«մի խխունջ»
բրբ.
լորտուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 298
Տե՛ս նաեւ
Էջ 302, սյունակ 1 Էջ 302
ԼՈՒՌ (-ի, -աց) «լուռ, անխոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *klus-ri-) «լսող-լուռ» զարգացմամբ
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լռել, լռելեայն, լռասէր, լռութիւն, լռուն, լռիկ, լռակացութիւն, լռակեաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հայ.
hljōt
«ունկնդրում, հանդարտություն, լռություն»
Մատենագիտություն
H. AG 454; Աճ. ՀԱԲ 302; Pok. IEW 606
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՐ I -ոյ «լսելը, լսողություն, համբավ, քարոզ, ձայն, հնչյուն, հնազանդություն, լսելի բան, լուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kleu- «լսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kluro-)
որտեղից նաեւ լու, լսել, լուռ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լրտես, լրտեսել, անլուր, ականջալուր, դիւրալուր, դժւարալուր, չլուր, լրաբեր, լրագիր, լրագրային, լրագրավաճառ, լրագրող, լրագրել
Մատենագիտություն
H. AG 453; Աճ. ՀԱԲ 306-307