Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 115, սյունակ 1
ԲԱՂԷԶ
««?» (բաղէզութիւն բառում)»
Ստուգաբանություն ()
ՀՀ-ն բուն ձեւը համարում է բախած (բախածութիւն)։ Միջին ձեւն առկա է ԲՀ-ում՝ բաղած-ութիւն («վնասակարութիւն» մեկնությամբ), բաղէզ-ը եւ բաղած-ը պետք է համարել բախած-ի բարբառային տարբերակները:
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՐ
(-ի, -աց, ուշ` -ոյ)
«փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել,
բրածեծ,
բրատուր,
բրածոյ,
բրիչ,
բրագոռ,
բրաքարի,
գետնաբիր,
երկրաբիր,
հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φιτρός
«գերան»
հ. հոլ.
bїail
հ. վ. գ.
bi(h)al
«տապար, կացին»
գ.
Bille
«բրիչ. տապար, կացին»
ռուս.
бич
«մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117;
Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀ
II
(ուշ՝ -ի, -ից)
«բարձր տեղ, դար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
իրանական աղբյուրից, նույնը նախորդի հետ. մինչդեռ իրանական բառերը նշանակում են ոչ միայն «աթոռ», այլեւ առաջին հերթին՝ «տեղ, վայր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահավէժ,
գահինք,
գահաւանդակ,
գահավիժօրէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՒԱԿ
(-ի, -աց)
«կենդանու (հատկապես ձիու) հետնամաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *gāu-
«թեքել, ծռել»
փոխատու լեզու՝ իրանական
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից (<հնդեւր. *gāu- «թեքել, ծռել» (?) արմատից. հմմտ. վրաց., քուրջ. gawa պարսկերենից՝ վերջին k-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
gawa
պարսկերենից
քուրջ.
gawa
պարսկերենից
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԷՋ
(գէճ) -ոյ
(գէճ)
«խոնավութիւն, թացութիւն, խոնավ, բաց, վավաշոտ, ցանկասեր, ականջի կեղտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *guheid-
«հեղուկ, խոնավ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *guhoidhio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *guhoidhio-` *guheid- «հեղուկ, խոնավ» արմատից: հմմտ. հ. սլ. židŭkŭ «հեղուկ, ջրիկ» (հայ-սլավոնական զուգաբանություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիջութիւն,
գիջագոյն,
գիջակն,
գիջագործ,
գիջալից,
գիջին,
գիջանալ,
գիժագոյն,
գիժական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ.
židŭkŭ
«հեղուկ, ջրիկ»
(հայ-սլավոնական զուգաբանություն)
Էջ 176, սյունակ 1
Էջ 180, սյունակ 1
ԴԱԼ
I
(հին՝ դայլ)
«ծննդկանի առաջին կաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«ծծել, ծիծ տալ, կերակրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhə-li-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāru
«ծծող»
հուն.
θηλυς
«կանացի»
հուն.
θηλω
«կանացի կուրծք»
ալբ.
dhallr
«երեսը քաշած կաթ, թան»
լատ.
fēlō
«ծծել»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1
ԴԱՄՆԱ
«գարուն, գարնանային ժամանակ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապված լինի հ. ֆրանս. temps prim (prim temps, ֆր. printemps) «առաջին ժամանակ, գարուն» կապակցության հետ։
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԻԹԻՐ
(դարիթբար, դարիթիար, դարիթիար(է), տարիթիարէ)
«իշխանության դուռ (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Հավանաբար միջին պարսկերեն բառ, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Էջ 191, սյունակ 1
ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ
«տարվա վերջին ամիս՝ դեկտեմբեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. december
սեպտեմբեր եւ հոկտեմբեր ձեւերի համաբանությամբ...
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։