Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 93 բառահոդված (էջ 3/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳԳԻՂ «թիթեռնածաղկավոր մի բույս» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēl- > գիղ) կրկնությամբ՝ գգիղ
կրկնությամբ՝ գգիղ։ Ճիշտ չէ կապել կ(ի)կիլ-ի հետ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գեղձ
«բաղեղ»
հայ.
գաղձն
հայ.
գալար
բրբ.
գլգիլ (կլկիլ)
«կորեկանման մի բույս»
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳԳԻԿ (գզուկ) «նետի ծայր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ։ Կապը հնդեւրոպական *uēl- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ (որտեղից՝ գելում, գիլ (*uēli-g’h > *գեղից+իկ)) քիչ հավանական է։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳԶՏՈՐ (գզթոր, գխթոր, գխտոր) «բույսի վրայի ներկատու այտուցք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uēl-d- -ուր) ածանցով
-ուր ածանցով՝ *uēl- արմատից, որտեղից նաեւ՝ գելում, գիլ, գալար, գեղձ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզտորահամ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գելում
հայ.
գիլ
հայ.
գալար
հայ.
գեղձ
«բաղեղ»
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՂՏ (գողկ) ««մահիճ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d- կամ *uol-g-)
որտեղից, մի կողմից՝ «փոս, գոգավորություն» իմաստն ունեցող... մյուս կողմից՝ «զամբյուղ» նշանակող... հավանաբար այստեղից է նաեւ գաղակ «մահիճ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
valles (vallis)
«հովիտ, փոս, գոգավորություն»
հուն.
ειλυνη
«զամբյուղ»
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՂՏՐ «փափուկ, քնքուշ, դուրեկան, ախորժելի, լույծ, հեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d-ur-)
«փափուկ» իմաստային անցումով. «լույծ, հեղուկ» իմաստի համար հմմտ. նույն արմատից ռուս. вал «կոհակ, ալիք» տիպի իմաստները. հնարավոր է բաղարկություն քաղցր բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գողտրիկ, գողտրաբարբառ, գողտրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
вал
«կոհակ, ալիք»
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՐԳ «գորգ, խալի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uorgh- կամ *uork-)
փոխատու լեզու՝ խեթ. kurka «ծածկոց (՞)»
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kurka «ծածկոց (՞)» բառի հետ որպես փոխառություն: Քիչ հավանական է բխեցումը հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uorgh- կամ *uork- > գորգ ՞՝ որպես «հյուսվածք, գործվածք»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գորգագործ, գորգագործարան, գորգավաճառ, ուղեգորգ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 313
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒԼ I «թուբ, բթամիտ, թմրած»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք գել «ոլորված, պիրկ», գելում «ոլորել, արկել. ճնշել, ճմլել, ճզմել» բառերի հետ, որ ծագում են հնդեւրոպական *uel- «պտտել, ոլորել» արմատից (*uol- > գուլ՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլիլ, գլանալ
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՈՒՄԻԼ (գրված նաեւ գոչիլ, գոզիլ) «կծկվել, կուչ գալ, շվարել» (բրբ. «ծերությունից ցնդել»)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *uerg'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uerg'h-lo-)
Քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական *uerg'h-lo-ձեւից` *uerg'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
virgill
«թոկ»
մ. վ. գ.
erwergen
«խեղդել»
լիտվ.
veržti
«ձգել, սեղմել»
լիտվ.
verlẽ
«պտուտակ»
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՈՌՈԶ I (բրբ. *գոռոճ < կոռոճ) «գանգուր, գանգրահեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *u(ē)rong'h) *r > n - սաստկական անցմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *uer-g'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել» աճականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *u(ē)rong'h (> գոռոճ > գոռոզ *r > n - սաստկական անցմամբ) *uer- «պտտել, ծռել» (աճականով` *uer-g'h- «պտտել, նեղացնել, սեղմել, խեղդել») արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
wrengan
«ոլորել, սեղմել»
հ. իսլ.
rangr
հ. շվեդ.
wranger
«ծուռ, շրջված»
դան.
wringle
«ոլորել»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 175, սյունակ 1 Էջ 175
ԳՈՌՈԶ II «ընկույզի միջուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ոլորել»
իմաստային այլ զարգացմամբ (՞), ինչպես նախորդը