Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 461, սյունակ 1
ՀԻՒԱՆԴ
(-ի, -աց, -եաց)
«հիւանդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pēnto-
«ցաւեցնել, վնասել»
հ.-ե. արմատ՝ *pē(i)-
«ցաւեցնել, վնասել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւանդանալ,
հիւանդանոց,
հիւանդագին,
հիւանդոտ,
հիւանդութիւն,
հիւանդամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
papa-
«հիւանդ»
լատ.
paenuria
«պակաս»
հայ.
հեգ
թերեւս նաեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 98;
Pok. IEW 793;
Ջահ. ՀԼՊ 142
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1
ՀՈԼՈՎ
-ի, -ից
«պտույտ, հոլով, հոլովում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«հրելով կամ խփելով շարժման մեջ դնել, շարժել, քշել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 109-110), հենվելով Պեդերսենի վրա, բխեցնում է *qʷol- «պտտ(վ)ել» արմատից, որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլովիլ,
հոլովել,
հոլովումն,
կիսահոլով,
երկրահոլով,
եռահոլով,
բազմանհոլով,
անհոլով,
հոլովակերտ,
հոլովանիշ,
անհոլով,
վերջահոլով,
հոլոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pellō
«հրել, քշել, շարժել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109-110
Էջ 474, սյունակ 1
ՁԱՒՆ
(ձօն)
«ընծա, նվեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g’ha-
«կանչել»
հ.-ե. արմատ՝ *g’hu-
«լցնել, թափել»
Աճառյանի կարծիքով
Աճառյանը բխեցնում է հնդեւրոպական *g’hu- «լցնել, թափել» արմատից՝ -աւն մասնիկով (ածանցով), որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաւնել,
ձօնել,
ձաւնարան,
դիւաձաւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
havati
«կանչում է»
ավ.
zavaiti
«կանչում է, նզովում է»
լիտվ.
žaveti
«կախարդել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 413;
Աճառյան (ՀԱԲ) 161
Էջ 502, սյունակ 1
ՄԱՀԱՆ
«անպակաս»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՉ
«տղա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ,
մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
manāk
«մի քիչ»
մ. վ. գ.
manc
«պակասութիւն, կարիք»
լիտվ.
meñkas
«թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B
mänk-
«ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ.
maninku-
«կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138;
Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՒՐՈՒ
(մօրու, մորու, մուրուք), -ի, -աց (սովորաբար անեզական)
«մորուք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smakru-
«կզակ. մորուք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *smek-)
նախածանցից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրուանի,
մաւրուարձակք,
մաւրուեղ,
մաւրուագալի,
անմաւրու,
երակայանամաւրու,
գեղեցկամաւրու,
խարտեշամաւրու,
պակասամաւրու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
śmāśru-
(*-smasru)
խոլ.
smech
«ծնոտ»
լիտվ.
smākras
Մատենագիտություն
H. AG 365;
Աճ. ՀԱԲ 375
Էջ 567, սյունակ 1
ՆԻԱԶ
«կարոտ պակասավոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. niyāz
«կարիք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նիազութիւն,
նիազանալ,
աննիազ,
աննիազական
Մատենագիտություն
H. AG 105;
Աճ. ՀԱԲ 450
Էջ 573, սյունակ 1
ՆՈՒԱԶ
(-ունք, ուշ `-ի, -ից)
«նվազ, պակաս, բարակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. ni-vaza
«նվազում»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *ni-vaz:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նուազել,
նուազութիւն,
նուազական,
նուազում
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 537
Էջ 573, սյունակ 1
ՆՈՒԱՂ
«նվաղ, թույլ, տկար, աղոտ, մեղմ, պակասավոր, թերի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ual-
«ուժեղ լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ne-ual-)
*ne- ժխտականով
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական կազմություն՝ *ne-ual- «ոչ ուժեղ»՝ *ual- «ուժեղ լինել» արմատից: Ըստ Դյումեզիլի (Pok. IEW 1, 756), ունի իրանական ծագում, թեեւ նման իրանական բառ չի հավաստված:
Մատենագիտություն
Pok. IEW 756
Էջ 616, սյունակ 1
ՊԱԿԱՍ
ուշ՝ -ի, -ից
«պակաս, թերի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *upa-kas
«փոքր, պակասավոր»
*upa-kas (upa- նախածանց եւ kas- «փոքր, պակասավոր»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պակասել,
պակասամիտ,
անպակաս,
հացապակաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
kasu-
սողդ.
kas-
«փոքր»
պ.
kāstan
«պակասել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 539
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։