Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 358, սյունակ 1
ԾԱՂՐ
(-ղու, ուշ՝ -ղեր)
«ծիծաղ, ուրախություն, ծաղր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'el-
«պայծառ, զվարթ շողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'ōl-ōr-)
հմմտ. հայ. ծաղ, հուն. γελάω «ծիծաղել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծաղրել,
ծաղրալից,
ծաղրախառն,
ծաղրածու,
ծաղրական,
ծաղրասեր,
ծաղրերես,
քաղցրածաղր,
ծաղրանկար,
ծաղրանկարիչ,
ծաղրաթերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ծաղ
հուն.
γελάω
«ծիծաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 366;
Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 374, սյունակ 1
ԿԱԿԱՒԻԼ
«քաջվարդ, խաչափայտ (բույս)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gāu-
«ուրախանալ»
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ -իլ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *gāu- «ուրախանալ» արմատից: հմմտ. քոխ. Ա kāwälte «գեղեցիկ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
քոխ. Ա
kāwälte
«գեղեցիկ»
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
I
(-ի, -ից)
«ցատկոտում, ուրախության պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gēi-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gəi-ti-)
Քիչ հավանական է ծագումը հնդեւրոպական *gəi-ti-ից` *gēi- «երգել, կանչել» արմատից։ Ավելի հավանական է կապը` կ/խ հերթագայությամբ, խայտալ բայի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայթել,
կայթին,
կայթումն,
կայթոտ,
կայթանել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
III
«մանկական խաղալիք (չխչխկա՞ն)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավոր է կապը կայթ «ցատկոտում, ուրախության պար» բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅՏ
III
«աշխուժություն, առույգություն, եռանդ. ուրախություն, ցատկոտուք. կենդանի, անասուն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԱՆՔ
(կեն-), -աց
«կյանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-)
*-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից,
կենասեր,
կենասիրութիւն,
կենատու,
անկեանք,
դժուարակեանք,
կենսաբեր,
կենսատուր,
կենսական,
կենսունակ,
կենսառիթ,
կենսաբան,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
կենսաթոշակ,
կենսարթթու,
կենսալից,
կենսունակութիւն,
կենսուրախ,
կենցաղ,
կենցաղական,
անկենցաղ,
կենցաղավարական,
կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jinvati
լիտվ.
gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 465-466
Էջ 472, սյունակ 1
ՀՐՃՈՒ
«կարմրաշուշան, լեռնաշուշան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդյոք հրճիւ «ուրախություն» արմատի հետ:
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱՂ
(-ու)
«ծաղր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel-
«ուրախ լինել, կատակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hleu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաղել,
ձաղանք,
ձաղածանակ,
ձաղադեմ,
ձաղումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χλεύη
«կատակ, ծաղր»
հ. իսլ.
glaumr
«ուրախութիւն»
հ. անգլ.
glēo
«խաղ, ուրախութիւն»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 48;
Աճ ՀԱԲ 143
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԻՐ
(-ի, -ից)
«նվեր, ընծա, շնորհ, ձիրք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'her-
«խնդրել, ուզել, հաճել, սիրել»
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձրել,
ձրի,
ձրիատուր,
ձեռնաձիր,
բարեձիր,
լիաձիր,
լուսաձիր,
կաթնաձիր,
փրկնաձիր,
հոգիաձիր,
ձրիակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
haryati
«ախորժել, ցանկալ»
հուն.
chairō
«ուրախանալ»
լատ.
horior
«քաջալերել, ոգնորել»
ավ.
zara
«ձգտում, փափագ»
գ. գերն.
zara
«հաճույքով»
Մատենագիտություն
H. AG 470;
Աճ. ՀԱԲ 153-154
Էջ 511, սյունակ 1
ՄԱՍԻՐ
(բբ)
«ուրախություն, բերկրանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. masārra
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 264) նմանությունը համարում է պատահական եւ տալիս փոքր ինչ տարբեր մեկնաբանություն («masārr, որ հոգնակին է masarrat բառի», փոխանակ՝ «... որի հոգնակին է masarrat)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մասրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։