Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 377 բառահոդված (էջ 3/38)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՐ II (ապուռ) «տրանզիտային հարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ‘ubūr «անցում»
արաբ. ‘ubūr «անցում»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 240
Էջ 71, սյունակ 1 Էջ 71
ԱՊՐ(Ի)ՇՈՒՄ (Ապրիշում, աբրիշում, աբրեշում, ապիրշում) «մետաքս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. abrēšum
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: ապիրշում ձեւով՝ «մետաքսանման մամուռ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապրիշմի, ապրիշմագործ, ապրշմեղէն, աբրիսմեղէն, աբրիսմէն, ապրիշմագործութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 107; Աճ. ՀԱԲ 244
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏԵԼ «նշանած ընտրել, աղջիկ ուզել» հաստիլ «նշանվել (աղջկա մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
նույնը հաստել (հաստատել) բայի հետ՝ իմաստային նրբերանգով, որ վկայված է նաեւ հաստատել բայի համար: Այս ստուգաբանությամբ կասկածելի է դառնում խուռերենի ašti «կին» բառի հետ համեմատությունը (Ղափանցյան):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստօղ
Մատենագիտություն
Lamberterie, REA 91-113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏՈՒՔ «հասուն, հուռթի, տռուզ, լիքը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sā- «հագեցած, կուշտ, հագեցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sā-d-)
«հագեցած, կուշտ, հագեցնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատոքանալ, ատոքութիւն, ատոքատեսիլ, ատոքահատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ádos
«հագեցվածութիւն»
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՏՐԱՔ (ատրութ) «ալոճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀνδράχνη «դանդուռ, փրփրեմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՁԱՆ (-ի, -աց) «արձան, կոթող, սահմանաքար, կուռք, բուրգ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
իրանական ծագումը, բայց համապատասխան ձեւ չի հաւաստուած։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արձանագիր, արձանագրել, արձանանալ, արձանութիւն, արձանաքար, մահարձան, արձանագործ, արձանագործութիւն, յուշարձան, խաչարձան
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՁՈՅԼ (-ի) (արձուղ, արձող, արձուղ) «ուռկան, ձկնորսական ցանց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *serk՛- «գործուածք, հիւսուածք, ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *srk՛o-tel)
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական՝ *serk՛- «գործուածք, հիւսուածք, ցանկապատել» արմատի հետ (*srk՛o-tel > արձոյլ)։ Հնչիւնապէս կասկածելի է։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ερκος
«ցանկապատ, յատկապէս (հգն.), ցանց, ուռկան»
լատ.
sarcina
«կապ, կապոց»
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒԱԶԱՆ (-ի, -աց) «ջրամբար, գուռ, մկրտարան» (կրոնական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *ā-vazana
հմմտ. սողդ. āwaza- ('w'zh) «լիճ»։ Հյուբշմանը (AG 111) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 352) համեմատում են պրսկ. -abzan «վաննա» բառի հետ, որի մ. պրսկ. ձեւը պիտի լիներ ārazan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազանաւրինէք, աւազանազարդ, աւազանածին, աւազանապաճոյճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
āwaza- ('w'zh)
«լիճ»
պրսկ.
-abzan
«վաննա»
Մատենագիտություն
AG 111; ՀԱԲ 352
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ (աւգոստոս) «տուռդի ստացուած» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αύγουστος
փոխատու լեզու՝ լատ. augustus «սուրբ, վեհափառ, բարձր»
բառի տառադարձումն է՝ աղավաղված կամ սխալ բացատրությամբ:
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՇՆԱՅ (օշնա, ուշնա) «մի տեսակ մամուռ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ušna
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 615