Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 3 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 22, սյունակ 1 Էջ 22
ԱԶԱՏ -ի, -աց (ուշ՝ -ից) «ազնվական, անկախ, ազատ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. āzāta-
Աղբյուր՝ մ. պ. āzāt
Աղբյուր՝ պ. āzād
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազատել, ազատեցուցանել, ազատանալ, ազատաբերան, ազատախաւս, ազատութիւն, անազատ, անազատիկ, ազատագունդ, ազատակոյտ, ձերբազատ, ազատանի, ազատազն, ազատբեկ
Նոր՝
ազատասէր, ազատասիրութիւն, ազատամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. āzāta-
մ. պ. āzāt
պ. āzād
Մատենագիտություն
H. AG 91; Աճ. ՀԱԲ 83; Ջահ. ՀԼՊ 512
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԳ -ի, -աց «ցեղ, տոհմ, ազգ, ժողովուրդ, տեսակ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրան. azg (՞) (աղբիւրի՞ց) «ճիւղ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրի՞ց:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազգահամար, ազգական, ազգատ, ազգատոհմ, ազգովիմբ, այլազգ, չազգ, չազգականութիւն, ազգագեղութիւն, մեծազգի, վատազգի, համազգի, բազմազգեան, բիւրազգի, մերազգեայ
Նոր՝
ազգաբանական, ազգաբնակչութիւն, ազգագրական, ազգադավ, ազգակործան, ազգամոլ, ազգայնական, ազգատյաց, ազգուրաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. azg «ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 84
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԳԱԲՈՆ «սատանա»
Ծագումն անհայտ է
Հնարաւոր է եբրայական աղբիւր:
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴ (աստ) «լուր, տեղեկութիւն, զգացողութիւն, ազդեցութիւն, ազդեցիկութիւն, կարողութիւն»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *past «ամուր»
Աղբյուր՝ հ. պ. azdā
Աղբյուր՝ պրթ. azd
Աղբյուր՝ մ. պ. azd
թերեւս աստ գրութեամբ ձեւերը ծագմամբ տարբեր են ազդ-ով ձեւերից եւ ծագումն են հ.-ե. *past «ամուր» արմատից, որից նաեւ հայ. հաստ «ամուր. հաստ» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազդել, ազդարար, ազդելի, ազդոյ, աստոյ, ազդու, աստու, աստետր, աստի(ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 85-86
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴՐ (աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք) «զիստ, ոտքի վերնամաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur- (անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur) նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sákthi «աճուկ»
աւ. haxti «աճուկ»
հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր»
հուն. σφύς «ազդր» (կասկածով)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86; Pok. IEW 930; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶՆ -ին, -ինք, -անց «սերունդ, ցեղ, ազգ, տեսակ»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *g'en «ծնել»
Աղբյուր՝ աւ. ā-sna «բնածին, ազնուական, ազնիւ»
Աղբյուր՝ պ. (թուրք.) zn
Աղբյուր՝ զրադ. āznāvaz «ազնուական»
իրան. zan «ծնել» (<հ.-ե. *g'en):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիցազն, դիցազնունք, հսկայազն, համազն, հայկազն, հայկազուն, երկազն(ի), թագազն, ծառայազն, ազնիւ, ազնուական, չազնուութիւն, ազնուամեծար, ազնվաշուք, ազնվափայլ, ազնվապետութիւն, ազնվապետական, անազնիւ, գերազնիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ. ā-sna «բնածին, ազնուական, ազնիւ» (*zan «ծնել» արմատից)
զրադ. āznāvaz «ազնուական»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 512-513
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԹԱԲԵԿ (աթաբեկ, աթաբակ, աթապակ) «թագաւորահայր. փոխարքա, թաթարական անկախ իշխան (սելջ-»
Փոխառություն
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹԱՐ «պահպանող» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Կեղծ բառ, որ ստացվել է աթոռ-ից, սա էլ արթոռ-ից՝ ատոր ձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 345
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹԵՐԱՅ «մաքրած ցորենից կամ ալյուրից պատրաստած կերակուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἀθήρα
Մատենագիտություն
H. AG 339; Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹՈՌ (-ոյ) «աթոռ, նստարան, գիշերանոթ, բնական կարիքը հոգալու աման, գահ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աթոռակից, աթոռակալ, նախաթոռ, հակառակաթոռ, աթոռագործ, զուգաթոռ, զարմանաթոռ, թիկնաթոռ, աթոռան, սալաթոռ, խաչաթոռ
Նոր՝
աթոռակալել, աթոռանիստ, հակաթոռ, բազկաթոռ, ճոճաթոռ