Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 45 բառահոդված (էջ 3/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 353, սյունակ 1 Էջ 353
ԽՏԻՂ (բրբ. խստուտ, խստոռ, խտիկ) «գրգիռ, մարմաջ, խտղտանք, խուտուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k"ed- «խայթել, ծակել, սրել, մղել, խթանել, դրդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k"hēdilo-) ՞
Արմատը թերեւս պատկերավոր-բնաձայնական բնույթ ունի, եւ նման ձեւեր տարածված են նաեւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խտղտել, խտղտանք, խտղտումն, խտղտելի, խստողումն, խստողտիլ, խստողոտել, ակնախստիղ, ակնախստիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
hvot
«մղում, խթանում, դրդում»
հ. վ. գ.
(h)wezzen
«գրգռել, բորբոքել, սրել»
ֆինն.
kutittaa
«խտղտել, խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 140
Տե՛ս նաեւ
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆԹԵՂ -ի, -ոյ (ուշ՝ կանթեղն) «կանթեղ, ճրագ, ջահ, մոմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κανδήλα
ժողովրդական փոխառություն δ > թ անցմա՞մբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանթեղաբորբոք, կանթեղակիր, կանթեղաւոր, կանթեղխոտ
Էջ 409, սյունակ 1 Էջ 409
ԿԾՄ- (բրբ.) «՞» (բուսանուններ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է կիծ- արմատի կամ կծմնծուկ (կնճմնծուկ) բառի հետ, եւ մ-ն ածանցական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծմախոտ, կծմակոլոբ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԲԱՆ I (-ի, -ից) «նվեր (տաճարին), զոհ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κορβάν
փոխատու լեզու՝ եբր. qārbān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 646
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԲԱՆ II «սաղավարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κορυφαῖον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 646
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏ (-ի, -ից) «հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել, հաստանալ, հաստիչ, հաստոց, հաստումն, հաստաբեստ, հաստակաշի, հաստակապ, հաստահարուստ, հաստահեղույս, հաստահիմն, հաստամագիլ, հաստամետ, հաստանդամ, հաստապինդ, հաստարմատ, հաստույժ, հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pastyá-
«տուն, բակ, բնակարան» իբրեւ հաստատուն բնակություն
հ. իսլ.
fastr
«հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ.
fast
«հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ.
festi
«հաստատուն, ամուր»
խեթ.
hastai-, hasti-
«ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 451, սյունակ 1 Էջ 451
ՀԱՐԲ (հորբ, հարֆ, հորփ) «կոտեմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. hurf
ձայնաւորի շփոթմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 57
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄՈՒՌ I «մամուռ, բաղեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ. բորբոսնած. անմաքուր հեղուկ. կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mō-musro-) *-s- աճականով
արմատից, որտեղից *-s- աճականով՝ «մամուռ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամռախնդիր, մամռարմատ, մամռակալել, մամնռակալել, մամռապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
—
անգլ.
mos
«մամուռ, ճահիճ»
լիտվ.
musos
«բորբոս»
ռուս.
мох
«մամուռ»
Մատենագիտություն
Pok. 792
Էջ 523, սյունակ 1 Էջ 523
ՄԵՍԻԼ II ««բորբոսնել, նեխել» (ԲՀ՝ մեռեալ «բորոտեալ»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԽԿԻԼ «լխկել, հոտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meuk- «լպրծուն, սահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *meuk/g-)
թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *meuk/g- «լպրծուն, սահել» արմատի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
mucor
«բորբոս»
կիմ.
mign (*mūkino)
«ճահիճ»
Տե՛ս նաեւ