Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 383, սյունակ 1
ԿԱՇԻ
(-ւոյ, -եաց)
«կաշի, մորթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. kūšu
«կաշի»
Փոխառութիւն թերեւս սեմական աղբիւրից (սա էլ՝ սումերերենից): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 518) սրան է միացնում նաեւ արաբ. qaš' «չորանալ» արմատից ծագող qašā'a «մի կտոր չորացած կաշի», qaš'a «չոր մորթ» եւ այլ բառեր, որոնք ակկադ. բառի հետ կապ չունեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշռանալ,
կաշեայ,
հաստակաշի,
եաթնեկաշնեան,
կաշեգործ,
կաշեգործութիւն,
կաշեկազմ,
կաշեղէն,
կաշեպատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 402, սյունակ 1
ԿԷՁՆ
«թեք, զառիվայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gei-
«պտտել, ծռել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geigh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեձնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jihma
««թեք, շեղ»»
նորվ.
keik
««թեքութիւն, շեղութիւն»»
հ. խուլ.
kikna
««հետ թեքւել»»
Էջ 473, սյունակ 1
ՁԱԽ
(-ու, -ոյ, -մէ)
«ձախ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel-
«ծռուել, գլխաւոր ուղղութիւնից շեղուել, մոլորուել»
արմատից (*g'huel- > ձաղ > ձախ)
Եթէ *l > ղ > խ անցման դէպքեր եղել են նաեւ IX դարից առաջ, ապա ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձախակողմն,
ձախել,
ձախլիկ,
ձախանալ,
ձախող,
ձախողանք,
ձախողիլ,
ձախորդ
Էջ 476, սյունակ 1
ՁՈՒԽԼ
(ձուլիլ)
«շեղվել, խոտորվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel-
«շեղվել»
Ներկայացնում է ձախել (ձախ) բառի ձայնդարձը եւ ձուլիլ-ի հետ միասին ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- «շեղվել» արմատից` լ > ղ > խ վաղ անցմամբ:
Էջ 479, սյունակ 1
ՂԱԼԼԻ
(ղալղի, խալի)
«արաբական մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ.
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Ձեռագրերից մեկում սրա փոխարեն գրված է խաղա «մշեղ» (մշկայուղ):
Էջ 518, սյունակ 1
ՄԱՐ(ՈՒԹԻՒՆ)
««մոլորութիւն» (բբ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *smer-
«մտքում դնել, հիշել, հոգալ»
Թերեւս կապ ունի հուն. μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել» բայի հետ, որ չունի հավաստի ստուգաբանութիւն, եւ որ հակված են կապելու հնդեւրոպական *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ» արմատի հետ, որից բխեցվում է հայ. մորմոք բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարամիտ,
մարութիւն,
մարդատողական,
մարդամարտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέρμηρα
«վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 579, սյունակ 1
ՇԱՂ
II
«կապ, կցում, կապակցություն, փաթաթում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի շեղ բառի հետ (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շաղել,
շաղապատել,
շաղաշարիլ,
շաղկապ,
շաղհատուկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 579, սյունակ 1
Էջ 581, սյունակ 1
ՇԱՌԱՇԻՂ
(շառաշեղ)
«աղի մեծ կտոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՂ
ուշ՝ -ոյ
«շեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel-
«ծռել, հենել, ծուռ»
որի *khel- տարբերակից՝ խեղ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղել,
շեղիչ,
շեղութիւն,
առիշեղ,
առշեղ,
առշեղել,
անշեղ,
շեղակի,
շեղատառ,
շեղում,
անշեղօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
շաղ
(շաղել, շաղիլ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 508
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։