Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 119 բառահոդված (էջ 3/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 163, սյունակ 1 Էջ 163
ԳՀԱԼ «ծույլ, դանդաղաշարժ, ծանրախոս» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 171, սյունակ 1 Էջ 171
ԳՈՒԹ (-ոյ) «գութ, գթություն, սեր, փափագ, աղաչանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghedh- «միավորվել, սերտ կապված լինել, իրար հարմարվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghōdh-to-)
Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական *ghou- «ընկալել, ուշադրություն դարձնել» արմատից՝ *ghou-to- > գութ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գթալ, գթութիւն, գթալի, գթած, գթածագոյն, գթածագործ, բազմագութ, գորովագութ, բարեգութ, մեծագութ, յաճախագութ, անգութ, գթաշարժ, գթաշարժութիւն, գթատատ, գթասիրտ, գթասրտութիւն, գթոտ, անգթօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
gōrs
հ. անգլ.
gōd
հ. վ. գ.
guot
գ.
gut
«հարմար, լավ»
հ. սլ.
ugožditi
«սիրաշահել, դուր գալ»
ռուս.
выгода
«օգուտ»
լատ.
faveō
«լավ վերաբերվել, գթասիրտ լինել, նպաստել»
հ. իսլ.
gā
«ուշադրություն դարձնել, հոգալ, հոգ տանել» *gāwon
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՂ ««ծանրաշարժ, թուլամորթ» (բրբ. «անխելք», բրբ. դանդալ «ապուշ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhandh- «դանդաղաշարժ, ծոյլ, հիմար, տխմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhandhǝlo-) հեղինակի վերականգնմամբ
արմատից (հեղինակի վերականգնմամբ)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաղիմ, դանդաղագին, դանդաղագոյն, դանդաղական, դանդաղամած, դանդաղկոտ, դանդաղաշարժ, դանդաղաքայլ, դանդաղկոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՆ II («դանդաղ» (ԲՀ)) «դանդաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ, դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha-
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 183, սյունակ 1 Էջ 183
ԴԱՆԴԱՉ -ի, -ից «երերում, տատանում, ցնորաբանութիւն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *dhen- «վազել, հոսել» արմատի հետ (*dhn-dh-), որից` հնդկ. dhanayati «շարժում է, վազում է», dhānvati «վազում է, հոսում է»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդաչել, դանդաչուն, դանդաչութիւն, դանդաչուն-ք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
dhanayati
«շարժում է, վազում է»
հնդկ.
dhānvati
«վազում է, հոսում է»
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍՏ «ձեռք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. dast «ձեռք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաստածրել, դաստրութիւն, դաստաշարժ, դաստապրիկ, դաստափ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 626
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԴԵՒԻԼ (-ել) «դեսուդեն շարժվել, երերալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն բնիկ հնդեւրոպական արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեդեւան, դեդեւկոտ, մատնադեդեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhūnōti, dhunati
«ցնցում է, դեսուդեն է շարժում»
հ. հնդկ.
dōdhavīti
«ուժեղ ցնցում է»
ալբ.
dej
«հարբեցնել»
Մատենագիտություն
H. AG 438; Աճ. ՀԱԲ 645
Էջ 200, սյունակ 1 Էջ 200
ԴՂՈՐԴ «ցնցում, շարժում, դղրդոց»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դղորդել, դղորդումն, դղրդիւն, ադղրդումն
Էջ 202, սյունակ 1 Էջ 202
ԴՈՆԴՈՂ (դողդող, դանդող, դնդող) «երերուն, շարժուն, փափուկ, կակուղ, թանձր եւ մածուցիկ նյութ, դոնդող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «դողալ, դողդողալ» Կրկնավոր դող արմատից
Կրկնավոր դող արմատից, որ ծագում է *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 680
Էջ 207, սյունակ 1 Էջ 207
ԴՐԴԵԼ «դրդել, շարժել, գրգռել, հորդորել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *dhreibh- «քշել, մղել, հրել, դրդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhribh-t-) *-t- ածանցական բաղադրիչով
Պատկերավոր կազմություն: Հազիվ թե որեւէ կապ ունենա *dhreibh/*dhribh- «քշել, մղել, հրել, դրդել» արմատի հետ՝ *-t- ածանցական բաղադրիչով՝ *dhribh-t:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դ(ր)դուել, դրդումն, դրդիչ