Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
ԱՊԻՄԱԿ
(ապիմկամ)
«անսանձ, ինքնագլուխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. իրան. apē-kām
«ան-կամ»
Եթե ճիշտ է ապիմակ-ի ուղղումը ապիկամ-ի, ապա ծագում է մ. իրան. apē-kām «ան-կամ» ձեւից (՞)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 235
ԱՍՈՒՊ
«ասուպ, թռչող աստղ, ընկնող աստղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *k'u-b-)
Քիչ հաւանական են ինչպէս բնիկ հնդեւրոպական ծագման՝ *k'u-b-` *k'eu- «լուսաւորել. լուսաւոր» արմատից՝ ան- նախահաւելուածով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասուպագիտութիւն,
ասուպային,
ասուպաւոր
ԱՔԱՂԱՂ
-ոյ
(աքալալ, ազալալ, այգալալ, այլեւ աքլալ, աքլար, աքլոր, աքլօր, ագլոր)
«հավի արու, աքաղաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kəl- կամ *kl-)
Կրկնավոր կազմություն, ձայնդարձային ձեւ
Կրկնավոր կազմության բնիկ հնդեւրոպական ծագման *քալ < հնդեւրոպական *kəl- կամ *kl- ձեւից, որ *kel- «կանչել» արմատի ձայնդարձային ձեւն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
usa-kalā
հ. իռլ.
cailech
կիմր.
ceilliog
«աքաղաղ»
ան-կախ կազմություններ *kel- արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368-369
ԲԵՂՈՒՆ
I
(<i>-ոյ</i>)
«պտուղ, բերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել, հորդել, առատ լինել»
հմմտ. հայ. բեղմն, հուն. φαλλός, φάλης, առնանդամ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեղնաւոր,
բեղնաւորել,
բեղնաւորութիւն,
անբեղուն,
անբեղնաւոր,
տար(ա)բեղուն,
բեղն,
բազմաբեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բեղմն
հուն.
φαλλός, φάλης
«առնանդամ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 120
ԲՈՒԹ
I
«հաստ, գուլ, ոչ սուր, թավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhau-, *bhu-
«խփել, հրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բթել,
բթագույն,
բթահայեաց,
բթութիւն,
բութան-կյուն,
բթանալ,
բթամիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
confuto
«խառնել»
գոթ.
baus
«խուլ. համր»
դան.
but
«բթացած»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 479;
Ջահ. ՀԼՊ 115
ԲՈՒՐԳՆ
(-գան, -գունք, -գանց)
«բուրգ, աշտարակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. burgana
-ն-ի պատճառով ավելի քիչ հավանական է աղբյուր համարել ասոր. burga-ն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրգաձեւ,
բրգանման
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 432;
H. AG 392;
Աճ. ՀԱԲ 488
ԳԱՒՀԱՐԿԱՆ
«փող, շեփոր»
(երաժշտական գործիք)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gāv (gāvdum)
«շեփոր»
Բարդ բառ՝ պ. gāv (gāvdum) «շեփոր»-ի կրճատմամբ եւ հայ. հարկան- (հարկանեմ -ից) բաղադրիչներով
ԳԴԱԿ
-ի, -աց (՞)
(գտակ, քդակ)
«գլխարկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *goudak
փոխատու լեզու՝ իրան. goud
«ծածկել»
որտեղից նաեւ՝ վրաց., ճան., մեգր. kudi, այլեւ՝ հայ. գուտի (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գտակակարոց,
գդակագործ,
գդակակար,
գդակավաճառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 529-530;
Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 42
Տե՛ս նաեւ
ԳԵՐ
II
«վեր, բարձր, ավելի քան»
(գործածված որպես նախդիր եւ հունաբան երկերում որպես նախածանց՝ հուն ὑπέρ-ի իմաստով)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«բարձրացնել»
արմատից
ըստ ձեւի եւ իմաստի ընդհանրության՝ հայ-հուն-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերահրաշ,
գերագոյն,
գերակատար,
գերապայծառ,
գերապատիւ,
գերբնապէս,
գերիմաստ,
գերուհի,
գերբնական,
գերմարդ,
գերմարդկային,
գերիշխան,
գերիշխանութիւն,
գերակշիռ,
գերակշռել,
գերադաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αείρω, αίρω
«բարձրացնել»
ԳԻՒՂ
(-ի, -ից, գեղջ, ի գեղջէ)
(գեղ, գեաւղ, գեօղ, բրբ. գեղ)
«գյուղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueik'-
«տուն-բնակատեղ, աւան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueik'li-)
Կան վերակնգնման հնչիւնական դժուարութիւններ, բայց *k'h>ւղ անցման համար հմմտ. *smak'hru> մաւրու-ք. գեղջ ձեւի համար կարելի է թերեւս ենթադրել *ueik'li-as>գեղջ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղաքաղաք,
գյուղատնտեսութիւն,
գիւղեան,
գյուղախումբ,
գեղեան,
գյուղաբնակ,
գեղաստանեայք,
գյուղական,
գեղորեք,
գյուղանկար,
գեղջեայ,
գեղջկական,
գեղջաւագ,
գեղջկուհի,
անգեղ,
քաղաքագիւղ,
լեռնագիւղ,
գիւղացի,
գիւղատնտես,
գիւղատնտեսական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vīlla
«քաղաքից դուրս գտնվող տուն, գյուղական տուն, ամառանոց»
<*uoik-slā-
հ. հնդկ.
viś-
«բնակատեղ, տուն»
հուն.
οἶκος (Ϝοῖκος)
«տուն»
լատ.
vicus
գոթ.
weihs
«գյուղ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։