Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻԾ
(-ի, -ից, -աց)
«մաշկի արատ, նշան, կեղտ. բշտիկ, արատ, պակասութիւն, վէճ, վէճի նիւթ, կեղտոտ, պիղծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bheid-
«ճեղքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhidio- (կամ *bhid-s-))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *bhidio- (կամ *bhid-s-)` *bheid- «ճեղքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բծել,
բծկան,
բծկանութիւն,
բծամիտ,
բծաւոր,
անբիծ,
ամբիծ,
անբծութիւն,
ամբծութիւն,
բազմաբիծ,
խժբիծ,
խժբժել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhinádmi
«ճեղքում եմ, պոկում եմ, կոտրում եմ»
հ. հնդկ.
bhidā
«խզում, խզուածք, ճեղք, պատռուածք»
հ. հնդկ.
bhidyā
«քայքայում»
լատ.
findō
«ճեղքել»
լատ.
fissam fissūra
«ճեղք»
գոթ.
beitan
«կծել»
հ. վ. գերմ.
bizzo, bizza
«կտոր, սեպ»
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՑ
(-ոյ)
«բոց, ուժեղ լույս, տաքություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhok-
«բոցավառվել, վառել, այրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhok-so-)
Հայ-իտալյան զուգաբանություն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոցագոյն,
բոցադէզ,
բոցալեզու,
բոցախառն,
բոցաճաճանչ,
բոցանշան,
բոցաշունչ,
բոցեղէն,
բազմաբոց,
անբոց,
հրաբոց,
բոցավառ,
բոցարծարծ,
բոցաշատ,
բոցափայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
focus
«օջախ, կրակարան, տաքություն, կրակ, բոց»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 162;
Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀ
II
(ուշ՝ -ի, -ից)
«բարձր տեղ, դար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
իրանական աղբյուրից, նույնը նախորդի հետ. մինչդեռ իրանական բառերը նշանակում են ոչ միայն «աթոռ», այլեւ առաջին հերթին՝ «տեղ, վայր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահավէժ,
գահինք,
գահաւանդակ,
գահավիժօրէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓԱՐ
««կաղապար, նախատիպ, օրինակ, պատկեր» (նոր՝ «հասկացություն»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *kal(a)pad
փոխատու լեզու՝ հուն. καλαποδιον
իրան. *kal(a)pad, հուն. καλαποδιον (կ > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղափարել,
գաղափարութիւն,
նախագաղափար,
նախագաղափարել,
նախագաղափարութիւն,
գաղափարաբանութիւն,
գաղափարական,
գաղափարակից,
գաղափարանշան
Մատենագիտություն
H. AG 163, 354;
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐԻՈՆ
(գերիւն(ն)°)
(բրբ. կերիոն)
«աղիմա, խարշափուն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ հուն. γηρτιον
«ուղտափուշի գլուխ»
Կա հուն. γηρτιον բուսանունը, բայց այն նշանակում է «ուղտափուշի գլուխ»։
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՐ
(-ոյ)
«տառ, գիր, գրվածք, գրություն, գիրք, նկար, վերագրում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, քերել, ճղել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēro-)
արմատից, որ այլ լեզուներում առկա է միայն ածականներով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրել,
գրիչ,
գրագետ,
գրագիր,
գրաձեւ,
գրեղեն,
գրապան,
գրչություն,
արագագիր,
메հենագիրք,
որդեգիր,
բնագիր,
գեղագրել,
նշանագիր,
համագրել,
ձեռագիր,
երկաթագիր,
տարագիր,
գրադարան,
գրախանութ,
գրականագետ,
գրամանաչ,
գրասենեակ,
գրավաճառ,
գրատուն,
գրչածայր,
գրչակոթ,
գրչահատ,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
բողոքագիր,
անդորրագիր,
վաւերագիր,
տպագիր,
բեւեռագիր,
սեպագիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
գերծուկ
պրուս.
zedo
«ակոս»
շվեդ. բրբ.
zota
«փորփրել»
հ. հնդկ.
vrháti
«շորթում է, կորզում է, խլում է»
հ. հնդկ.
vrscati
«քերթում է, հերձում է, ճեղքում է»
գոթ.
writs
«գիծ»
հ. անգլ.
writ
«գիր»
հ. անգլ.
wrītan
«գծել, գրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561;
Ջահ. ՀԼՊ 151
Էջ 166, սյունակ 1
ԳՈՂՏ
(գողկ)
««մահիճ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d- կամ *uol-g-)
որտեղից, մի կողմից՝ «փոս, գոգավորություն» իմաստն ունեցող... մյուս կողմից՝ «զամբյուղ» նշանակող... հավանաբար այստեղից է նաեւ գաղակ «մահիճ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
valles (vallis)
«հովիտ, փոս, գոգավորություն»
հուն.
ειλυνη
«զամբյուղ»
Էջ 172, սյունակ 1
ԳՈՒՄԱՐ
«համախումբ, հավաք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumārtan
«կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gumāretan
«լիազորել, կարգել»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gamāru (gammaru)
«լիակատարություն»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gamartu(m)
«հավաք, ամբողջություն»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gummurtu(m)
«լիակատարություն»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. gumārtan «կարգել, նշանակել, հանձնարարել, հանձնել», gumāretan «լիազորել, կարգել» (թերեւս փոխառություն ակկադերենից. հմմտ. ակկադ. gamāru (gammaru) «լիակատարություն», gamartu(m) «հավաք, ամբողջություն», gummurtu(m) «լիակատարություն»), ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն ենթադրելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գումարել,
գումարութիւն,
բազմագումար,
երկնագումար,
հոգեգումար,
համագումար,
հանրագումար
Մատենագիտություն
H. AG 130;
Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 176, սյունակ 1
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԱՒ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ու)
«գրաւ, կանխավճար, ապացոյց, նշան, փրկանք, գրազ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrebh-
«բռնել, իրեն քաշել»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. graw
փոխատու լեզու՝ ավ. girav
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. graw, ավ. girav։ Թերեւս խառնվել է բուն հայերեն՝ հնդեւրոպական *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել» արմատից բխող հայերեն ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրաւել,
գրաւումն,
գրաւական,
գրաւահարկ,
գրաւաթափ,
դիմագրաւել,
միջագրաւ,
գրաւիչ,
գրաւչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 131;
Աճ. ՀԱԲ 604
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։