Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 568, սյունակ 1
ՆԻԼՈՒՄ
«կիանիտ, հանքային նյութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. nilum
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 452
Էջ 569, սյունակ 1
ՆԻՒԹ
(-ոյ, -ի, -աց, -ունջ-ից)
«նյութ տարր, իր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է նի- նախածանցով՝ հիւթ արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նիւթել,
նիւթիչ,
հոգենիւթ,
բազմանիւթ,
լուսանիւթ,
խավարանիւթ,
կարծրանիւթ,
նիւթական,
նիւթապաշտ,
նիւթապաշտութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 673, սյունակ 1
ՍԱՐՏԱԿ
«մի դեղաբոյս կամ դեղանիւթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 705, սյունակ 1
ՎԱՍՄԱ
«մի սեւ ներկանիւթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. vasma
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 309
Էջ 734, սյունակ 1
ՏՈՒԱՂՈՒՔ
«մի դեղանյութ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 780, սյունակ 1
ՔԱՓՈՒՐ
(կափուր)
«կծու հոտով բյուրեղային մի նյութ (մալայական, ինդոնեզիական եւ ճապոնական ինչ-որ ծառից ստացվող)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. kāfūr
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 567
Էջ 795, սյունակ 1
-ԱՅԻՆ
«ամառային, ամսային, գարնանային, երկնային, մարդկային, իւրային, ծերային, մերային, նոցային»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմուած է -ա(յ) տարրից եւ -ին ածանցից: Հմմտ. նախ՝ իւրային-իւրոյին, ծերային-ծերոյին, մերային-մերոյին տարբերակները՝ իւրոյ, ծերոյ, մերոյ ձեւերի կողքին՝ իւրոյ-իւրոյին-իւրային զարգացմամբ (վերջինս՝ համաբանութեամբ): Երկրորդ՝ նոցա-նոցային կազմութիւնը՝ հիմքային ա-ի պահպանմամբ եւ -ին ածանցով: Երրորդ՝ ա-ով հիմք ունեցող բառերի -ային-ով կազմութիւնները՝ հնդեւրոպական դարբին, -ա-ց-դարբնային, երկիր, -ա-ց-երկրային, լեզու, -ա-ց- լեզուային եւ այլն (հերթագայական են ամարային, ձմերային ձեւերը ամառն, -րան, ձմեռն, -րան ձեւերից՝ ամառնային, ձմեռնային ուշ ձեւերի կողքին), ոչ հնդեւրոպական ագարակ, -ա-ց - ագարակային, աշխարհ, -ա-ց - աշխարհային, խաւար, -ա-ց - խաւարային, հրեշտակ, -ա-ց - հրեշտակային եւ այլն: Հիմքային -ա-ի անկումից յետոյ ընկալուելով որպէս ինքնուրոյն ածանց՝ -ային-ը բառեր է կազմել նաեւ ոչ -ա-ով հիմքերից՝ աշուն, -նան - աշնանային, երկին, -ի-ց - երկնային, հող, -ոյ հողային, ջերմ, -ոյ ջերմային եւ այլն: Անհաւանական պէտք է համարել իրանական ծագման վարկածը՝ -aina- (աւեստ. -aēna-, հ. պրսկ. -aina-) ածանցից, որ նիւթական ածականներ է կազմել՝ աւեստ. zaranaēna- «ոսկեայ», հ. պրսկ. aθangaina «քարէ» եւ այլն: Իրանական ածանցը գործածութեամբ շատ աւելի նեղ է եղել եւ միջին շրջանում ունեցել է -են տեսքը: Կարելի է կարծել, որ իրանական ածանցը նպաստել է հայերեն ածանցի բաղադրիչների միասնացմանը եւ տարածմանը, եթէ ունենայինք նիւթ նշանակող իրանական ծագման հիմքերից -ային-ով կազմութիւններ, բայց այդպիսիք չկան: ուրարտական -aini-ով հատուկ անունները պէտք է հայկական եւ իրանական կազմութիւններ լինեն, կամ կազմուած լինեն ուրարտական -ni-ով՝ -ia-ով հիմքերից:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։