Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 86 բառահոդված (էջ 3/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 255, սյունակ 1 Էջ 255
ԹԱԿ (-ի, -աց) (հին՝ թակն) «փայտ, մուրճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teg- «ձող, մահակ, կոպալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tǝg- (*tǝg-no-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թակակոփ, բակնակոփի, բակաղ, բակաղակ, բակաղաղ, բակեղն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
tignum (<*tegnum)
«շինափայտ, գերան»
հ. վ. գ.
stechho
«կոպալ, գաւազան. ցից»
հ. շվեդ.
staki
«ձող»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142; Pok. IEW 1014
Էջ 259, սյունակ 1 Էջ 259
ԹԱՍԿԻՆԱԿ «պարտամուրհակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓ «հատակ, տակ, խորք, պատյան, թափ, ուժ, պտույտ, թափում, փրկում, հափշտակում, կողոպուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)- «սյուն, նեցուկ, արմատ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *step-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թափընթափ, թափանց, թափանցանց, թափանցիկ, թափանցել, զառիթափ, յանկարծաքափ, թափուր, թափառ, թափառանք, թափառոտ, թափառական, թափուր, թափիչ, անթափ, ղեղաթափ, սրտաթափ, դժուարաթափ, դիւրաթափ, հողաթափ, մարդաթափ, թաւթափել, սթափել, սթափանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sthāpáyati
«դնում է, հիմնադրում է»
ռուս.
стопа
«ոտքի թաթ»
հ. անգլ.
steppan
«ամուր ոտք դնել, քայլել»
հ. վ. գերմ
stapf
«ոտնահետք»
հ. վ. գերմ
stapfal
«հիմք, քայլ, աստիճան»
Էջ 265, սյունակ 1 Էջ 265
ԹԵՓ (-ոյ) «թեփ, բարակ կեղեւ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tephu-)
բխեցումը հնդեւրոպական *(s)teb(h)/p(h)- «սյուն, բուն, թուփ, խուրձ, փունջ, ոտք դնել» արմատից` *tephu > թեփ. Այս ստուգաբանութեամբ թափ եւ թեփ արմատները ստուգաբանօրեն կապուած են, բայց իմաստով հեռու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեփուկ, թեփոտ, թեփոտել, թեփակեր, թեփակալել, թեփահանել, թեփամորթ, թեփոտում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. ֆրիգ.
stapul
«ատամնածայր»
հ. հնդկ.
stabd/a
«ամուր, պինդ»
հ. իսլ.
stapi
«բարձր սեպաժայռ»
հ. վ. գ.
stambal
«կտոր, բեկոր»
Էջ 269, սյունակ 1 Էջ 269
ԹՄԻՐ (թմբիր, թմուր) «թմրած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tem- «շփոթված, թմրած» (անմիջական նախաձեւ՝ *tēmiro-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *tēmiro-` *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թմրիլ, թմրեցուցիչ, թմ(բ)րություն, թմ(բ)րական, թմբաղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
támyati
«նվաղում է, թուլանում է, շնչահեղձ է լինում»
գ.
damisch
«խլացած, թմրած»
ռուս.
томить
«տանջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1063
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՐԾ II (թուրջ) «թրծած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պինդ, կարծր լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *torg'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրծել, թրծոց, թրծուն, թրծումն, անթուրծ, անթրծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
storkim
«մակարդված, պնդացած»
հ. շվեդ.
starkr
«ուժեղ»
հ. անգլ.
strecle
«կոշտ, պինդ, ամուր, դաժան, խիստ»
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԹՆՋՈՒԿ (թթուկիչ, թթունճ, թթունուկ, թրկիճ, թրթուիճ, թաթառիճ, թրթկիճ, թրթճուկ, թրթկիչ) «ավելուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-) կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ *թրթունջ կամ *թրթինջ հիմքից, որ, թերեւս, գալիս է *(s)ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» արմատից՝ կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով: հմմտ. օրինակ, *streu հիմքային ձեւից՝ մ. վ. գ. struzach «թփուտ»: հմմտ. նաեւ հայ. թորթ եւ թորթոշ: Կարո՞ղ է արդյոք բաղարկված լինել թնջուկ (տե՛ս) եւ, որոշ դեպքերում, պ. turs «թրթնջուկ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
struzach
«թփուտ»
հայ.
թորթ
հայ.
թորթոշ
պ.
turs
«թրթնջուկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՒԱՆԴ ««կամաւոր զինւոր» (բրբ. «անկարգ մարդ, սրիկա, ծոյլ մարդ, ամուրի մարդ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. lavand
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵԿՈՒՐ «կիպ, ամուր, սեղմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. lekuri «լեզգիական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄՈՒՐ- (ուշ՝ նաեւ խամր-) «քառասուն, թռչնում, ավերում, փչացում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մեգր. xomula- «չոր»
փոխատու լեզու՝ ճան. xomula- «չոր»
ալանական ձեւերի ճշտումն ըստ Ջահ. ՀԼՊ 595
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամրիլ, խամրացուցանել, արագախամուր, վաղախամուր, դիւրախամուր, անխամր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324; Ջահ. ՀԼՊ 595