Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 308, սյունակ 1
ԽԱԶՄՈՒԶ
(խզմուզ)
«քաղցու, մածառ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բաղկացած է խազ «խակ» եւ մուզ (մզել բայի արմատը) բաղադրիչներից
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱՍՈՒԾ
«տխուր, տրտում, խոժոռ, մռայլ» եւ «տխմար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բաղադրյալ կազմութիւն, բայց թե՛ *խաղ եւ թե՛ *սուծ հնարաւոր արմատների բնոյթը պարզ չէ: մուծ-ը թերեւս կարելի է համեմատել հուն. μυγμαῖος «հառաչանք» բառի μυy (<*mug-) արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղամածիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μυγμαῖος
«հառաչանք»
μυy (<*mug-) արմատի հետ
Էջ 324, սյունակ 1
ԽԱՒԱՐ
(-ի, -աց)
«խավար, մութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. xvarvarān
փոխատու լեզու՝ պազ. xvawār
փոխատու լեզու՝ պ. xāvar
«արեւմուտք, արեւմուտքի խավարային գոտի, խավար»
իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. xvarvarān, պազ. xvawār, պ. xāvar «արեւմուտք», այլեւ «արեւմուտքի խավարային գոտի, խավար»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաւարիմ,
խաւարին,
խաւարային,
խաւարազգած,
խաւարակեաց,
խաւարասէր,
խաւարուտ,
խաւարշուտ,
խաւարշտական,
խաւարշտին,
անխաւար,
խաւարամածեմ
Մատենագիտություն
H. AG 159;
Աճ. ՀԱԲ 351;
Ջահ. ԼՀԳ 25-26
Էջ 330, սյունակ 1
ԽԻՃ
ուշ՝ -ի, -ից
«խիճ, կոպիճ, քարի կտորտանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kei-d-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khidio-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)h(h)ēd-
«ճեղքել, պատռել»
Կապ ունի՞ կիճ «մարմար» բառի հետ՝ կ/խ լծորդությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խճաքար,
խճամած,
խճել,
խճեայ,
մանրախիճ,
խճուղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ցոփլ
հուն.
σχιδαξ
«տաշեղ»
լիտվ.
skiedà
«տաշեղ, եղան»
լիտվ.
skiedarèi
«տաշեղ, եղան»
Էջ 335, սյունակ 1
ԽՆԱՄ
(-ոյ)
«խնամք, հոգատարություն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ken-
«ջանալ, ձգտել, շտապել»
հ.-ե. արմատ՝ *kʷenth-
«տառապել, համբերել, հանդուրժել»
*k > *kh անցումով
Ակնհայտորեն կապված է խնայ- «խնայում» արմատի հետ, որի ծագումը նույնպես անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական արմատներից մեկի հետ` *k>*kh անցումով: Խնամ/խնայ արմատների մ/յ հերթագայությունը ցույց է տալիս հայերենից տարբեր աղբյուր:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնամել,
խնամոտ,
խնամարկել,
խնամատարություն,
խնամակալ,
խնամագութ,
խնամած,
խնամի,
խնամունի,
խնամություն,
խնամենալ,
խնամեխոս,
բարեխնամություն,
բազմախնամ,
ժողովրդախնամ,
նախախնամություն,
վերնախնամ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 357, սյունակ 1
ԾԱԽ
(-ոյ, -ի, -ից)
«ծախս, վատնում, սպառում, վաճառում, վաճառք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թէ կապ ունի օս. cūx/cox «պակաս. զուրկ» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծախել,
ծախսումն,
ծախիչ,
մարդածախ,
մեծածախ,
բազմածախ,
գազանածախ,
դիւրածախ,
եզնածախ,
հացածախ,
անծախ,
անծախական,
անծախող,
ծախսել,
ծախսարար,
մանրածախ
Էջ 357, սյունակ 1
ԾԱԾԱՆԻԼ
«ծածանվել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կրկնաւոր կազմութիւն՝ անծանօթ *ծան արմատից: Կապ ունի՞ արդեօք տատանիլ բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծածանումն,
ալեծածան,
հողմածածան,
մշտածածան,
ծածան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 357, սյունակ 1
ԾԱԿ
(-ու, ուջ՝ -ի, -աց)
«ծակ, անցք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծակել,
ծակախիթ,
ծակամուտ,
ծակոտ,
ծակոտել,
ծակոտկեան,
ծակտի,
որմածակ,
վիմածակ,
կապծակ,
դրաձակ,
անծակ,
ծակակար,
ծական,
ծակաչք,
ծակիչ,
ծակոց,
ծակողիկ,
ծակուռ,
ծակծկել
Էջ 358, սյունակ 1
ԾԱՄ-(ԵԼ)
«ծամելը, ծամում, որոճում, մտքով որոճում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'embh-
«կծել, կրծել, ատամներով ջարդել, ծամել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'mbh-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. jámbhatē, jábhatē «ատամներով բռնել», հուն. γομφίος «ատամ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծամել,
ծամելի,
ծամն,
անծամ,
մեղմածամ,
ծամոն,
անծամելի,
դժվարածամ,
անծամել,
ծամծմել,
ծամծմուտ,
ծամծմորել,
ծամծմացնել,
ծամարան,
ծամանիկ,
ծամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jámbhatē, jábhatē
«ատամներով բռնել»
հուն.
γομφίος
«ատամ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 42;
Աճ. ՀԱԲ 441
Էջ 358, սյունակ 1
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։