Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 196 բառահոդված (էջ 3/20)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՆԱԿ I (-ի, -աց) «մսաջուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *arg-āvand
Էջ 87, սյունակ 1 Էջ 87
ԱՐԳԱՒԱՆԴ (արգեւանդ) «բերրի, պտղաբեր, բարեբեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *arg-āvand
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արգաւանդաբեր, արգաւանդահող, արգաւանդամիտ, արգաւանդապտուղ, արգաւանդութիւն
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԵԳՈՒՄՓ «երանութիւն կամ գովութիւն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր.
փոխատու լեզու՝ հուն.
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՈՒՍԵԱԿ (արաւսեակ, արօսեակ, արիւսակ) «լուսաստղ, Վեներա (մոլորակ)» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *arōsī «արշալույս»
մ. մեղ. (մար.) *arōsī «արշալոյս»:– Պերիխանեան, МЭСДЯ 26, ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 1, 333)՝ պհլ. arūs «սպիտակ», աւ. aroš «սպիտակ, լուսափայլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուսեկաձեւ, արուսական
Մատենագիտություն
ՄԷՍԴЯ 26; Աճ. ՀԱԲ 333
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋԱՍՊ(Ն) (առջասպ) «քիմիական մի նիւթ, ծծմբատ» (քիմիական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ergu-/*orgu- «մութ»
հ.-ե. արմատ՝ *reduos- «մթություն»
փոխատու լեզու՝ իրան.
Այստեղից փոխառուած են նաեւ կովկասեան բառերը՝ վրաց. arjakela, arjioka «արջնդեղ», չեչ., ինգ. arzi «սեւ», որոնք Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 336) համարում է հայերեն արջ, արջն ձեւերի աղբիւրը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջասպաներկ, արջասպնագոյն, արջասպախառն, արջասպային, արջասպուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
arjakela, arjioka
«արջնդեղ»
չեչ.
arzi
«սեւ»
ինգ.
arzi
«սեւ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 336; Ջահ. ՀԼՊ 609
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ (աւգոստոս) «տուռդի ստացուած» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αύγουστος
փոխատու լեզու՝ լատ. augustus «սուրբ, վեհափառ, բարձր»
բառի տառադարձումն է՝ աղավաղված կամ սխալ բացատրությամբ:
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՒԳՈՒՏ (-ի, -ից) «շահ, վաստակ, պիտանութիւն, պիտանի, շատ, առատ, բավականաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. abigūt
իրանական աղբիւրից։ Ավելի քիչ հաւանական է բառի բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *au-u-ից՝ *au- «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգտել, աւգտակար, աւգտածարաւ, աւգտակարիլ, աւգտակարապէս, անաւգուտ, անաւգտակար, կենցաղաւգուտ, հասարակաւգուտ
Մատենագիտություն
Benveniste, REA 4; Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՆ I «սեփականություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *op- (անմիջական նախաձեւ՝ *opno-)
այստեղ է պատկանում նաեւ հայ. ունիմ, թէեւ այն բխեցնում են *ēr- (ōr-) արմատից՝ ōr-n > ուն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւնոյտէր, գերաւնեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
árpas
«ունեցուածք»
խեթ.
happina
«հարուստ»
լատ.
opulentus
<*openont
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱ(Ն)ԴԱԿ (բադակ) «մաք, ռուպ, եփած թանձր պտղահիւթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած, որտեղից՝ վրաց. badagi, ուտ. badaq
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
badagi
ուտ.
badaq
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԻՒՆ «ուժեղ բնդիւն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Եթէ ստոյգ է