Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 37 բառահոդված (էջ 3/4)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՆ ոյ (°) «տատ, մեծ մայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *an- «նախահայր կամ նախամայր»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *an- «նախահայր կամ նախամայր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանի, հանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀκνίς
«մոր կամ հոր մայր, տատ» (Հեսիքիոս)
լատ.
anus
«պառավ կին»
հ. վ. գ.
ana
«նախամայր, տատ»
Մատենագիտություն
H. AG 463; Աճ. ՀԱԲ 33
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՏԱԿ (ատակ), -ի, -աց «հատակ, ներքնամաս, գետին, հող, հայրենիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pedo- «ոտք»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *pedo- «ոտք» արմատից, որից նաեւ հետք, ոտք-ք (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յատակել, յատակաբուխ, սալայատակ, անյատակ, հիմնայատակ, քարայատակ, հարթայատակ, կարծրայատակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հետք
հայ.
ոտք-ք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 386
Էջ 550, սյունակ 1 Էջ 550
ՅԱՒՐԱՅ (-ի) (յօրայ) «հորու, խորթ հայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pəter «հայր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pəter «հայր» ձեւից, որից նաեւ հաւրու, հայր։
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 414
Տե՛ս նաեւ
Էջ 560, սյունակ 1 Էջ 560
ՆԱՀԱՊԵՏ ((նախապետ), -ի, -աց) «գերդապետ, նախահայր, պապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nāfapet
հմմտ. ավ. nāfa «պորտ, ընտանիք», nafah «ընտանիք» եւ մ. պ. pet, pat > հայ. պետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նահապետական, նահապետութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
nāfa
«պորտ, ընտանիք»
մ. պ.
pet, pat
«հայ. պետ»
Մատենագիտություն
H. AG 220; Աճ. ՀԱԲ 422-423; Ջահ. ՀԼՊ 536
Տե՛ս նաեւ
Էջ 570, սյունակ 1 Էջ 570
ՆՄԱՆ (-ի, -ից) «նման»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nimān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նմանիլ, նմանակից, նմանահան, նմանութիւն, նմանի, նմանավիշտ, աննման, հայրանման, ծովանման, խաչանման, խեցանման, գեղնման, դեղնման, նմանողական, նմանողութիւն, օձանման
Մատենագիտություն
H. AG 205; Աճ. ՀԱԲ 459
Էջ 621, սյունակ 1 Էջ 621
ՊԱՊԱ «ով հայր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πάππα
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 26
Էջ 628, սյունակ 1 Էջ 628
ՊԱՏՈՒԷՐ «հրաման, կարգադրութիւն, յանձնարարութիւն, ապսպրանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *patvēđ
փոխատու լեզու՝ ավ. paiti-vaēđa
Իրանական աղբյուրի համար հմմտ. նաեւ սողդ. ptwđ- «հանձնել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատուիրել, հայրաբատուէր, տիրապատուէր, պատուիրագիր, պատուիրատու, պատուիրում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
ptwđ-
«հանձնել»
Մատենագիտություն
H. AG 226; Աճ. ՀԱԲ 49; ОԻՅ, Среднеиранские языки 416
Էջ 628, սյունակ 1 Էջ 628
ՊԱՏՐԻ(Կ) I (ՊԱՏՐԻ) «կաթողիկ կրօնաւոր» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատիներեն pater «հայր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 52 եւ 53
Էջ 635, սյունակ 1 Էջ 635
ՊԵՏ (-ի, -աց) «պետ, սկիզբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pet
փոխատու լեզու՝ իրան. *pet- (*pa-ita-)
Աճառյանը բխեցնում է (ըստ Nyberg-ի) *upaita- ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պետութիւն, պիտանի, մարդապետ, պիտանութիւն, հայրապետ, պիտոյ, քահանայապետ, պիտակ, հազարապետ, պիտակութիւն, դահճապետ, պիտառ, գաւառապետ, պիտառել, տիեզերապետ, պիտի, պետական, ումպետ, պետականացնել, յումպետս, խմբապետ, յուպետ, հանրապետութիւն, զինչպետ, մեծապետական, զինչպիտութիւն, նահանգապետ, թեպետ, որպետ, չպետք, չպիտոյ, համապիտան, անպիտան, սակաւապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
paiti-
մ. պ.
apāyēt
հ. պ.
pati-
պ.
bāyad
«պետք է»
արք.
bēd
մ. պ.
pat
պ.
pet
Մատենագիտություն
H. AG 229; Ջահ. ՀԼՊ 542; Աճ. ՀԱԲ 74; Աճ. ՀԱԲ 79; Ջահ. ՀԼՊ 542
Էջ 644, սյունակ 1 Էջ 644
ՊՌՈՏՈՊԱՊ (պռոտապապ) «հայրապետ, քահանայապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πρωτοπάπας
Մատենագիտություն
H. AG 370; Աճ. ՀԱԲ 107