Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«կոկ» որոնման արդյունք՝ 51 բառահոդված · Էջ 3 / 6
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԹԻԼ (*գթիլ՝ շփոթվելով գայթ-ի գիթ ձայնդարձի հետ) «թուլանալ, տկարանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gei- «պտտել, ծռել (?)» (անմիջական նախաձեւ՝ *gi-t(h)-)
պահպանվել է միայն ածանցյալներով: Ավելի քիչ հավանական է (ըստ իմաստի) ենթադրել *կութ նախաձեւ եւ կապել *geu- «թեքել, ծռել, կամար կազմել» արմատի հետ, որ ունի *-t ածանցանու ձեւեր, բայց տարբեր իմաստներով («կոկորդ», «պարկ», «գրպան» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթոտ, կթոտել, կթուտել, կթուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. keikr «հետ թեքված մարմնով»
հ. իսլ. kikna «հետ թեքվել»
հայ. կեղն «թեք, զառիվայր» (թերեւս)
լատ. gibber «սապատավոր» ((*gei-bh-?))
լիտվ. geibti «թուլանալ, նվաղել, տկարանալ»
Էջ 408, սյունակ 1 Էջ 408
ԿԼԱՓՆ ((բրբ. կլափ՝ կլափին անել, կլափին տալ), կլափել, կլամ) «կզակ», «բերանը բացուխուփ անել», «բերանը բաց անել», «կոկորդի բերան» (բրբ.)
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gleb(h)-)
Կարծես թե զուգահեռ ունի ն. գ. klaffen «բաց լինել» բայի մէջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի աճականով *gleb(h)- հիմքից (այս դէպքում կլամ ձեւը պիտի գար *gləm(bh)-ից), բայց հայերենում *g-ն *l-ից առաջ պիտի ընկնէր, եթէ չենթադրենք *gĕləm(bh) նախաձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. գ. klaffen «բաց լինել»
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿ «կոկ, ողորկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gag- «կլոր բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōg-) *-o ձայնավորումով
կապ ունի հնդեւրոպական *gag-, *gōg- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ՝ *-o ձայնավորումով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկել, կոկութիւն, կոկան, կոկնուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. kok «փոքր, կլոր հաց»
շվեդ. kok «փոքր, կլոր հաց»
լիտվ. gúogė «գլուխ, գագաթ»
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿԱՆ I «մի տեսակ սալոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. kūkam
Աղբյուր՝ պ. gūgam
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 617
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿԱՆ II «քար, խիճ»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈԶ «մեծամիտ»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն՝ *կոզ- արմատից, որ առանձին չի ավանդվել, եւ որի ծագումն անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկոզարան, կոկոզաբանել, կոկոզավիզ, կոկոզանք, կոկոզումն, կոկոզիլ, կոկոզանալ, կոկոզնալ
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈՄԵՂՈՆ (կոկեմեղոն) «սալորի տեսակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κοκκύμηλον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈՆ (-ի, -ից, -աց, -ոյ) (կոկնոմ, կոճգոմ) «բողբոջ, ծաղկակոճճակ, ուռած (աչք)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, սեղմած, գնդված բան» կրկնավոր կազմություն
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gen- «սեղմել, սեղմած, գնդված բան» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. knagg «հանգույց, ելունդ»
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈՌ «նունուֆար, հարսնամատ դեղին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-s- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-s-) *gor-s- > կոռ
Թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ կոռ- արմատից, որ կարող է գալ հ.-ե. *ger-s- «պտտել, ոլորել» արմատից (*gor-s- > կոռ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկոռճիկ, կոկոռոշ, բոթոռոշ, կոկոռօշ, սթոռճօշ, կոկոռշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. karra «կծկվել, ոլորվել»
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈՎ I (-անք) (բրբ. կոկլվին) «ամորձի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gou-) *-g- աճականով ձեւերը (*gu-g-)
Կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *gou-ից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից: հմմտ. *-g- աճականով ձեւերը (*gu-g-)՝ մ. վ. գերմ. kugel(e), գերմ. kugel «գնդակ», նորվ. kjuka «գունձ», լիտվ. gùgà «կոճակ, սապատ, բլուր», ռուս. гугля «ուռուցք, ելունդ, խույլ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գերմ. kugel(e)
գերմ. kugel «գնդակ»
նորվ. kjuka «գունձ»
լիտվ. gùgà «կոճակ, սապատ, բլուր»
ռուս. гугля «ուռուցք, ելունդ, խույլ»