Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 54 բառահոդված (էջ 3/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՐ I (-ոյ, -ի, -ից) «թոկ, լար, հող, կցում, կար, կարելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «միավորել, հավաքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goro-) o-ձայնդարձ
կամ, որ, թերեւս, ավելի ճիշտ է, *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։ Աղայան, ԲՍՀ 81 (բայց ոչ՝ կարաւանդ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարել, կարան, կարկատել, կարկատան, կարկատումն, խորանակար, կաշկակար, մանրակարկատ, խրամակարկատ, հատակարկատ, կարոտել, հնակարկատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγειρω
«հավաքել»
լատ.
grex, -gis
«հոտ, կապոց, տրցակ»
լիտվ.
gurgulas
«խտություն, հանգույց»
լատվ.
gùrste
«վուշի կապոց»
հ. հնդկ.
guná (grno)
«թել»
հ. հնդկ.
gárta
«մարտակառքի նստատեղ (*«միջնատահյուս նստատեղ, կառագամբյուղ»)»
հ. իսլ.
karmr
«պատնեշ»
հ. շվեդ.
karm
«հյուսված թիկնակ»
հուն.
γυργαθος
«հյուսված կողով»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 81
Էջ 390, սյունակ 1 Էջ 390
ԿԱՐ(Ա)ԿԻՆ (-ի, -աց) (կարակն) «հյուսնի մի գործիք. կարկին. կամար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καρκίνος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարակնահատ, կարակնաձեւ, կարակնակերտ, կարակնակերտութիւն, կարակնապէս, կարկնաբոլոր
Մատենագիտություն
H. AG 355; Աճ. ՀԱԲ 544
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԿ (կաղկ) ««կապիճ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱԾ «դդում. (բրբ.) գլուխ, գանգ» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» կրկնավոր կազմություն
թերեւս կրկնավոր կազմություն («կլոր բան» իմաստից)՝ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկածահամ, կարկածբորանի, կարկածխորոված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαργαϑος
«կողով»
հ. խլ.
kraki
«կեռիկով ձող»
հ. վ. գ.
kruag
«կուժ, գավաթ»
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՀ «ասեղնագործության շրջանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. kārgāh «աշխատատեղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՄ (-ի, -ից) «խիստ ոլորված, կծկված, կորացած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» կրկնավոր կազմություն
թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկամել, կարկամություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαργαϑος
«հյուսված կողով»
անգլ.
crook
«ծռություն, կորություն, կեռ»
հայ.
կարկած
««կլոր, կլոր բան» ընդհանուր իմաստից»
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՆԴԱԿ «կարկանդակ, խմորեղեն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից (հմմտ. -անդակ), բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՁ/Չ (կադկաջ) «ճռվողյուն, աստղացոլք, աքլորի կանչ, քրքիջ, կրճտոց»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
հ.-ե. արմատ՝ *ger- բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են հնդեւրոպական շրջանը՝ *geu- արմատից բխող կազմությունները: (համարում է բնաձայն): Pok. IEW 1, 384 (որպես հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից՝ *-g կոկորդայինով կազմություն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկաջումն, կարկաջահոս, կարկաջասահ, կարկաջել, կարկաչուն, կարկաչան, ատամնակարկաջ, սիրակարկաջ, լուսակարկաջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
garjati
անգլ.
cracian
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 553; Pok. IEW 384
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՌԻԼ (կարկառի) «վանդակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gr-g-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gr-g- ` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαργαϑος
«կողով»
հ. վ. գ.
kruog
«կուժ, գավաթ»
հայ.
կարկած
հայ.
կարկամ
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՐԵԼ «վազել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Իմաստը վերականգնված է ըստ «Բառք քերթողականք»-ի (Ամալյան): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 554) բերում է ըստ ԲՀ-ի աղավաղված մեկնության՝ «կարկարեաց զագեաց»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554