Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 108 բառահոդված (էջ 3/11)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 180, սյունակ 1 Էջ 180
ԴԱՀ I (դախ) «հնացած, հին, ծեր, կարծր, կոշտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ՝ դահական, դահութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դահական, դահութիւն
Էջ 195, սյունակ 1 Էջ 195
ԴԵՐՆԳՈՄԻՆ (դեռն գոմին, դունթիմին) ««հանկարծ» (ԲՀ՝ դեռն դոմին «յանկարծ կարօք»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բառ կամ բառակապակցություն՝ ինչ-որ լեզվից (տեքստից) առնված։
Էջ 203, սյունակ 1 Էջ 203
ԴՈՒԿԱՆ (դոկան, դակոն) «գերան» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է. անհավանական է Ամալյանի կարծիքը, որ ըստ դագօն ձեւի եբր. «ցորեան» մեկնության, «ցորեան»-ը համարում է «գերան» մեկնության աղբյուրը:
Էջ 212, սյունակ 1 Էջ 212
ԵՂ (եղանիլ, կտր. եղե) ««լինել, գոյանալ», եղ «գոյություն, եղած բան», այլեւ յեղ-, յաղ-»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժել, շարժվել, գնալ»
հետեւելով Մեյեին, համեմատում է հուն. πελομαι բայի հետ եւ միացնում է *kuel- «պտտել, շրջել» արմատին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղանիլ, եղումն, եղական, եղելութիւն, եղուտ, եղանակ, եղոցել, եղան, անեղ, մակեղուս, յեղուլ, յեղութիւն, յեղումն, յեղափոխ, յեղաշրջել, յեղադարձել, յեղական, յեղակագույն, յեղանակ, յեղանակել, յեղինակաւոր, յեղակարծ, եղակարծ, աղեկարծ, յաղակարծ, երագայեղ, դիւրայեղ, խելայեղ, ծայրայեղ, եղեղել, յեղեղեանիս, յեղեղուկ, յեղյեղուկք, յեղյեղումն, անյեղելի, յաղթադարձիլ, յաղակարծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ελαύνω
«քշել, շարժել»
հ. իռլ.
luid
«գնում էր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 306; Աճ. ՀԱԲ 14; Աճ. ՀԱԲ 394
Էջ 224, սյունակ 1 Էջ 224
ԵՐԵՒ II «երեւում, երեւալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիլ, երեւակ, երեւոյթ, աներեւոյթ, յերեւան, յերեւանի, բացերեւ, ակներեւ, յայտներեւակ, հանկարծերեւեաց, յետսերեւակի, սակաւերեւեաց, մակերեւոյթ, երեւակայական, երեւակայութիւն, աներեւակայելի, օդերեւոյթ, դրսերեւոյթ, մակերեւութային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρέπω
«աչքի ընկնել»
հ. խլ.
richt
«ձեւ, կերպարանք»
հ. վ. գ.
furben
«մաքրել (*«երեւելի դարձնել»)»
Մատենագիտություն
H. AG 444; Աճ. ՀԱԲ 49
Էջ 240, սյունակ 1 Էջ 240
ԶՄՆԻՏ «կարծր մի քար, որի փոշին գործածվում է որպես հղկիչ նյութ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σμύρις
զմնիտետան քար ծագում է հունական σμυρίτης λίθος ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զմնիտետան
Մատենագիտություն
H. AG 349; Աճ. ՀԱԲ 101
Էջ 262, սյունակ 1 Էջ 262
ԹԱՓ «հատակ, տակ, խորք, պատյան, թափ, ուժ, պտույտ, թափում, փրկում, հափշտակում, կողոպուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teb(h)- «սյուն, նեցուկ, արմատ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *step-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թափընթափ, թափանց, թափանցանց, թափանցիկ, թափանցել, զառիթափ, յանկարծաքափ, թափուր, թափառ, թափառանք, թափառոտ, թափառական, թափուր, թափիչ, անթափ, ղեղաթափ, սրտաթափ, դժուարաթափ, դիւրաթափ, հողաթափ, մարդաթափ, թաւթափել, սթափել, սթափանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sthāpáyati
«դնում է, հիմնադրում է»
ռուս.
стопа
«ոտքի թաթ»
հ. անգլ.
steppan
«ամուր ոտք դնել, քայլել»
հ. վ. գերմ
stapf
«ոտնահետք»
հ. վ. գերմ
stapfal
«հիմք, քայլ, աստիճան»
Էջ 263, սյունակ 1 Էջ 263
ԹԵԹՈՒ «կարծիք, կասկած, երկբայութիւն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Կրկնաւոր թէ (թե) բառից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 168-169
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՐԾ II (թուրջ) «թրծած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պինդ, կարծր լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *torg'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրծել, թրծոց, թրծուն, թրծումն, անթուրծ, անթրծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
storkim
«մակարդված, պնդացած»
հ. շվեդ.
starkr
«ուժեղ»
հ. անգլ.
strecle
«կոշտ, պինդ, ամուր, դաժան, խիստ»
Էջ 285, սյունակ 1 Էջ 285
ԻՄԱՆԱԼ «իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *em- «վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի, իմանող, անիմանալի, դժուարիմանալի, իմաստ, իմաստակ, իմաստապէս, իմաստասէր, իմաստասիրել, իմաստասիրութիւն, իմաստաւոր, իմաստութիւն, իմաստուն, անիմաստ, իմաց, իմացումն, իմացութիւն, իմացուած, իմացողութիւն, դժուարիմաց, անիմաց, խորհրիմաց, յառաջիմաց, լաւիմաց, իմայ, անիմայ, երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō
«գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em
«վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti
«վերցնել»
հ. սլ.
imēti
«վերցնել, ունենալ» ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165; MSL 280