Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 375, սյունակ 1
ԿԱՂ
I
(-ի, -աց)
«խեղանդամ, կաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«ծռել, հենել, ծուռ»
կ/խ հերթագայութիւն
Հավանաբար կ/խ հերթագայութեամբ կապուած է խեղ արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղալ,
կաղանալ,
կաղիլ,
կաղակարծ,
կաղակարծելի,
կաղակարծութիւն,
հենակաղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 491
Տե՛ս նաեւ
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵՂ
III
«ծուռ, թյուր, թերի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)el-
«ծռել, հեկել, ծուռ»
կ/խ հերթագայութեամբ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական, որ կ/խ հերթագայութեամբ կապուած է խեղ բառի հետ եւ ծագում է հնդեւրոպական *(s)k(h)el- «ծռել, հեկել, ծուռ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղակարծ,
կեղակարծիք,
կեղակարծել,
կեղակարծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκολιος
«ծուռ»
հուն.
κελλου
«ծուռ»
Հեսիքիոս
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 490-491, 568
Տե՛ս նաեւ
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՌ
(բրբ. նաեւ կոռ)
«ծուռ, կեռ, կեռիկ, ճանկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ger-s-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 574) համարում է կոր-ի տարբերակը՝ առանց մանրամասների մեջ մտնելու
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռածագ,
կռապայլ,
կեռկեռ,
կռանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ.
karra
«կուլ գալ, ոլորվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՐ
I
«ծուռ, ծռված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gor-)
եթե նկատի առնենք կեռ ձեւի առկայությունը, ապա ավելի քիչ հավանական է բխեցումը *gou-ero-ից կամ *gou-tro- ից` *geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» արմատից, ինչպես կարծում է Յ. Պոկոռնին (IEW, 1, 397)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորանք,
կորացուցանեմ,
կորակտուց,
կորակնոր,
կորնթարդ,
կորագլուխ,
ակնկոր,
ակնկորեմ,
կամակոր,
գլխակորիմ,
կորաթամակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կեռ
բրբ.
կոռ
բրբ.
կորձ
Մատենագիտություն
IEW 397
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
I
«ընկույզի կեղեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o-)
ծագի հնդեւրոպական *gord'o- նախաձեւից` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից (որպես «ծուռումուռ»):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
կորճ
«ծուռ, անհարթ»
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
III
«ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ,
կործալեզու,
կործաբար,
բեկկորճ,
պեկկորճ,
ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ.
kret
«կնճռոտված պտուղ»
*ger-d->
լատվ.
grùods
«խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ.
crook
«կեռ. ոլորան»
*ger-g->
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1
ԿՈՒԾՈՒՌԻ
«երիցուկ դեղատնային»
(բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
նույնն է կուծակ բառի կուծ-ի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 533, սյունակ 1
ՄՈՂ
«ծուռ, ծուռումուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«վրիպել, ձախողել, խաբել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mol- (*mel-))
Կապուած է մոլոր, մոլար բառերի հետ՝ լ-ղ հերթագայութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
mairya-
«խաբեական, սուտ»
հայ.
մեղ-ք, մոլոր, մոլար
մ. իռլ.
mell
«մոլորութիւն սխալ»
լիտ.
mēlas
«սուտ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՂ
ուշ՝ -ոյ
«շեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel-
«ծռել, հենել, ծուռ»
որի *khel- տարբերակից՝ խեղ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղել,
շեղիչ,
շեղութիւն,
առիշեղ,
առշեղ,
առշեղել,
անշեղ,
շեղակի,
շեղատառ,
շեղում,
անշեղօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
շաղ
(շաղել, շաղիլ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 508
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։