Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 308 բառահոդված (էջ 3/31)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԹ II (արթչիլ) «խուսափում, հրաժարում, հետ կենալ»
Ստուգաբանություն ()
Նոյնն է նախորդի հետ՝ արթ- «արթնացում, արթնութիւն» (տե՛ս), այլեւ հարթչիլ (հարթնու)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արթչիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 93, սյունակ 1 Էջ 93
ԱՐՄ (-ի) (արմն, -ին) «արմատ, ճյուղ, շառավիղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *or-mo-, *ormen-, *ormenos)
թերեւս այստեղից է նաեւ հայերի արմեն անվանումը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արմնիլ, արմախարիսխ, արմատ, արմատել, արմատագետ, արմատախիլ, արմատակեր, արմատանալ, արմատիք, արմատաժողով, երկարմատեան, հաստարմատ, խորարմատ, արմատական, արմատանալ, կինարմատ, կնիկարմատ, զարմ, զարմուհի, անզարմ, քաջազարմ, բարեզարմ, կայսերազարմ, արմանալ, արմանալի, արմացումն, զարմանալ, զարմանագործ, զարմանազան, զարմանալի, զարմացումն, ընզարմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ορμενος
«ցողուն, ծիլ, ընձյուղ»
հուն.
οραμνος
«ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 327; Ջահ. ՀԼՊ 123
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԳԻՆ (-ի, -աց, ուշ՝ -ից, -ոյ, -եաց) «մեհյան, տաճար, զոհասեղան, եկեղեցու խորան, սեղան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական bagin (?)
հմմտ. բագ- «աստուած» (< իրան.):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բագնասեր, բագնապետ, բագնագիտութիւն, բագնաձեւ, բագնայարկ, յարաբագին
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 373
Տե՛ս նաեւ
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՍԱՐ (պասար) «խորատեսություն, խելք, միտք, բանականություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. basar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 415
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՍՈՒՑ (բրբ. բատոց, պատոց) «պատուհան. որմնախորշ, պատի դարակ»
Ստուգաբանություն ()
Աճառյանը (ՀԳԲ 176) համարում է պատոց-ի բարբառային ձեւ, բայց ՀԱԲ-ում (1, 418) այդ մասին չի խոսում
Մատենագիտություն
ՀԳԲ 176; ՀԱԲ 418
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐ-Ք -ուց «բարք, բնավորություն, վարք, սովորություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhr- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhriio-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhriio- (°) *bhr- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարամութիւն, բարութիւն, բարեբար, գեղեցկաբարութիւն, բարբախտութիւն, դժնաբարք, խոժոռաբարք, բարեգիտութիւն, բարոյ-ք, բարոյախօս, բարոյախօսել, բարոյածին, բարոյական, բարոյակից, բարոյապէս, բարեբարոյ, գազանաբարոյ, դառնաբարոյ, բարեբարոյութիւն, բազմաբար, գազանաբար, հայկաբար, տիրաբար, այսբար, որբար, բարոյագէտ, բարոյականութիւն, բարի, բարեգործ, բարեժողով, բարեխորհել, բարեխորհուրդ, բարեխրատ, բարեկամ, բարեկեաց, բարեկենդան, բարեկեցիկ, բարերար, բարեբ, բարեբի, բարեբանալ, բարեբիկ, բարետես, բարեխորժ, բարեասաց, բարեանուն, բարեժամանակ, բարեազգի, բարեընկալութիւն, բարիոք, բարեաւ, բարով, բարւոք, բարեդեմիկ, բարեխիղճ, բարեկիրթ, բարեմիտ, բարեփոխել, բարելաւել, բարոքել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՄ (<i>-ի, -աց</i>) (<i>բեմք</i>) «գահոյք, բազմոց, նստարան, բարձր աթոռ, դատաւորական աթոռ, քարոզչական ամբիոն, տախտակամած, եկեղեցական խորանի տեղ, բեմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βήμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեմական, բեմասացութիւն, բեմական, գրամբեմք, բեմադրել, բեմադրութիւն, բեմայարդար, բեմբասաց, բեմբասացութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 439
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՂԽՈՐ(ՈՍ) «կանաչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. χλωρός
բխել բայի հետ բաղարկուած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԿԵՂ ««մի տեսակ կլորակ հաց» (բբբ. բոկ «այրուած խորիզ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhe- «տաքացնել, խորովել, բովել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhog-) *g- աճականով, *bhōg- ձեւի տարբերակն է
Հազիվ թե կապ ունենա փռյուգ. bekos «հաց» բառի հետ, որ «հացի կտոր» իմաստով հատկացվում է *bhe(n)g- «ջարդել» արմատին, որից՝ հայ. բեկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φώγω
«խորովել, տապակել»
հ. անգլ.
bacan
անգլ.
bake
«եփել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Տե՛ս նաեւ
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈՀՐԵԼ I «խորովել, աղանձել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «եռալ, բորբոքվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhor-t-)