Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 205 բառահոդված (էջ 3/21)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 79, սյունակ 1 Էջ 79
ԱՍՊԱՐԻՄ II «մի բուժախոտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. āsparim
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏԱԽՈՏՈՍ (աստախոտոս, աստօխօտոս, ատախօտոս, աստուխաւտաւ, ստոխոտոս, աստախոս) «արեդախոտ, եզնախոտ», ուատուխոտուզ «ռեհան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. astūxūdūs
փոխատու լեզու՝ պ. ustūxūdas
փոխատու լեզու՝ հուն. στοιχοις, -άδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՍ II «խոպան, կորդ հող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «կոշտ, կարծր, պինդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *trəuk-)
Բաղադրութիւն՝ արաւսախոտ (եթե ոչ՝ արաւս «մի թռչուն» բառից)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւսախոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
trūga
«անհարթ դարձնել, գգգզել»
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՏ «արոտ, արածելու խոտ եւ դաշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տորորել, շփել, շփելով մաշել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trəg'-) *g'-ի տ արտացոլմամբ (հմմտ. *ag'ro- > արտ, *g'əlou-> տալ «տագերկին» եւ այլն) եւ ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ)
ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ, ինչպես՝ մաւտ (մատչիլ) եւ յաւտ (յատանել) բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւտակից, արաւտական, արաւտատեղի, արաւտաբոյծ, արաւտանալ, խաշնարաւտ, պաճարարաւտ, պարարտարաւտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρωφω
«ուտել (հում բան), կրծել»
թոխ. ԱԲ
trāsk
«որոճալ»
հայ.
արածել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴՈՒԽԱ (արդուղա, արբուխա, արդուխա, բրբ. արդղիկ, արբոխիկ) «արճճախոտ, Plumbago L.» (բուսաբանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԻՈՒՎԹ «խոտեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άριώθ
փոխատու լեզու՝ եբր. oroth «հգն.»
Փոխառութիւն՝ հուն. άριώθ (< եբր. oroth (հգն.))
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 316
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԾՊԱՅ «սղոցուկ, սղոցախոտ Serratula L.» (բուս.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arg'-
արծ-ը բնիկ հնդեւրոպական բաղադրիչ է (*arg'-, որտեղից` արծաթ, արծարծել, արծնել): Այս դէպքում անյայտ է -պայ-ը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՀԱՄԱՐՀ «խոտելի, անարգ, արհամարհելի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. իրան. ahramarh(ī)
իրանական աղբիւրից՝ մ. իրան. ahramarh(ī) < *ādra (h)mrvya «աննշան համարուած, ստոր համարուած, արհամարհելի» < *ādram (h)mar «չնչին համարել» դարձուածից (ըստ Փերիխանեանի)։ Հնարաւոր է նաեւ կրկնաւոր կազմութիւն արհ-ից (< իրան. ahr)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արհամարհանք, արհամարհել, արհամարհելութիւն, արհամարհիչ, արհամարհոտ, արհամարհութիւն, դիւրարհամարհ, հեշտարհամարհ, արհամարժեալ, արհամարհական, արհամարհելի
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՀԱՒԻՐՔ (-աց) «սարսափ, արհաւիրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *ahr(a)βīr
իրանական աղբիւրից՝ *ahr(a)βīr (°)։ հմմտ. ahr > հայ. ար(հ) եւ խոտ.-սակ. birrai «վախենում եմ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արհաւրանք, զարհուրատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտ.-սակ.
birrai
«վախենում եմ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 513
Տե՛ս նաեւ
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՋ (-ոյ, -ու, ուշ՝ -ի, -ից) (առջ) «արջ (կենդանի), համաստեղութիւն (Մեծ եւ Փոքր արջ), հիւսիս, հիւսնի մի գործիք, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *rkto- (անմիջական նախաձեւ՝ *rktio-) ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
ջ-ն՝ արջն «սեւ» բառի ազդեցութեամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արջամուկն, արջենի, արջային, արջ(ա)տակ, մկնարջ, արջախոտոր, արջամագիլ, արջընկոյզ, արջմեղու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ṛkṣas
հուն.
ἄρκτος
լատ.
ursus
Մատենագիտություն
H. AG 425; Աճ. ՀԱԲ 334