Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 41 բառահոդված (էջ 3/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 407, սյունակ 1 Էջ 407
ԿԻՐ II «տանելը, կրելը, կրում, գործածություն, կիրք, բնավորություն, զատիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēr-/*gʷer-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *gʷēr-/*gʷer- «ծանր» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրել, կիրառութիւն, կիրըդունակ, կրատրական, բարեկիր, բարեկրիչ, իմաստակիր, խաչակիր, խորհրդակիր, ծանրակիր, ծիրանակիր, հրեշտակակիր, բեռնակիր, բեռնակրութիւն, կրան, կիրառել, կիրարկել, կրքոտ, անհամակիր, համակրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gurú
հուն.
βρίθος
«բեռ»
հուն.
βρίθω
«ծանր լինել, բեռն(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 84-85
Տե՛ս նաեւ
Էջ 407, սյունակ 1 Էջ 407
ԿԻՑ «մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geit- «հարեւան կամ կից լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-) արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ, կցան, կցորդ, կցորդող, կցուած, կցկտուր, կցկցութիւն, կցխանի, կցղաք, կցիր, ձայնակից, գոռակից, գործակից, ժամանակակից, ժառանգակից, իւրակից, լծակից, խաչակից, ծառայակից, կենակից, նիզակակից, հանցակից, գաղափարակից, մեղսակից, կիցք, կիցսընկեց, կցուտող, կցածեմ, կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων
«հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος
«հարեւան» հայ-հունական զուգաբանություն
տինդ.
kicv
«հանգույց»
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆԻՔ (-ոյ) «կնիք, դրոշմ, մկրտություն խոսքի ավարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. kanīku(m) «կնքված փաստաթուղթ»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. kunukkum «կնիք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնքել, կնքիչ, կնքոց, կնքումն, կնքահայր, կնքամայր, կնքատու, կնքատր, դատակնիք, անկնիք, խաչակնիք, խաչակնքել, նորակնիք, կնքամոմ, կնքապահ, կնունք
Մատենագիտություն
H. AG 308; Աճ. ՀԱԲ 608
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՄ (հգն.) այտ «մեկ ումպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ժխտել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gom-)
Քիչ հավանական է նաեւ համեմատությունը հնդեւրոպական *kᵘem- «կուլ տալ, խաչստել» արմատի հետ՝ որպես մի այլ հնդեւրոպական լեզվի ազդեցություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γεμω
«լցված լինել»
հուն.
γεμος, γομος
«բեռ»
լատ.
gumia
«շատակեր, որկրամոլ»
լիտվ.
gãmalas
«ձնագունդ, մի կտոր հաց, միս»
սերբ.
gòmolja
«պանրի կտոր»
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԵԼ (-ուլ, -իլ) «հանել, հափշտակել, բաժին հանել, տարածել, հռչակել, թարմացնել»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանելի, հանածոյք, հանելուկ, հանք, խաչահանու, կայծակնահանու, նորահանուկ, արիւ-
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱՂԿ (-ի, -աց, ուշ՝ -ից, -ոյ) «փայտ, ճիպոտ, ճիւղ, ծեծ, ձաղկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'halg(h)- «ճյուղ, ձող» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաղկել, ձաղկահեր, ձաղկամազ, ձաղկանք, ձաղկուն, բարձրաձաղկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
galga
«ցից, խաչ»
լիտվ.
žalgas
«ձող»
Մատենագիտություն
H. AG 469; Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻՇ «նիշ, նշան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հին իրան. nišān «նշան»
փոխատու լեզու՝ իրան. nišānak «նշանակ»
փոխատու լեզու՝ ասոր. nisā-
Ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն համարել ասոր. nisā-ից, որ իրանական փոխառություն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նշել, նշաւորել, վարժնականիշ, բոցանիշ, խաչանիշ, կայծանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հին իրան.
nišān
«նշան»
իրան.
nišānak
«նշանակ»
Մատենագիտություն
H. AG 204, 312; Աճ. ՀԱԲ 452
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԿԱՐ «նկար, երփներանգ զանգված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական nikār
իրանական աղբյուրից՝ nikār:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկարել, նկարեն, նկարիչ, նկարագիր, նկարակերպ, ոսկենկար, նախանկար, նորանկար, բազմանկար, խայտանկար, լուսանկար, խաչանկար, նկարազարդ, դիմանկար, ինքնանկար, ծովանկար, ծովանկարիչ, որմնանկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
nigār
քրդ.
nikār
Մատենագիտություն
H. AG 204; Աճ. ՀԱԲ 457
Էջ 570, սյունակ 1 Էջ 570
ՆՄԱՆ (-ի, -ից) «նման»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nimān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նմանիլ, նմանակից, նմանահան, նմանութիւն, նմանի, նմանավիշտ, աննման, հայրանման, ծովանման, խաչանման, խեցանման, գեղնման, դեղնման, նմանողական, նմանողութիւն, օձանման
Մատենագիտություն
H. AG 205; Աճ. ՀԱԲ 459
Էջ 570, սյունակ 1 Էջ 570
ՆՇԱՆ -ի, -աց «նշան, դրոշմ, նպատակակետ, դրոշմով խաչ, խաչանիշ, հրաշք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նշանել, նշանագիր, նշանակիր, նշանաւոր, նշանախեց, նշանատրութիւն, նշանացի, միանշան, համանշան, մատնանշան, բարենշան, նշանագիծ, նշանած, նշանառու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
nišān
պ.
nišān
Մատենագիտություն
H. AG 205; Աճ. ՀԱԲ 460
Տե՛ս նաեւ