Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 341, սյունակ 1
ԽՈՊԱԼ
«խայտալ, խնդալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ (s)keub-
«արագ նետվել»
կապը հնդեւրոպական *(s)keub- «արագ նետվել, նե-
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆԱԿ
-ի, -աց
«խայտառակ(ութիւն)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական ծան- արմատից՝ -ակ վերջածանցով՝ «ճանաչել տալ, յայտնի դարձնել» իմաստային անցումով: Աւելի քիչ հաւանական է կապել ծաղ «ծաղր» արմատի հետ՝ ենթադրելով *l/*n հերթագայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանակել,
ծանակութիւն,
ծանականք,
անծանակ,
ծադանակակ,
ծովածանակ
Էջ 362, սյունակ 1
ԾԻԱՆԱԿ
(ծիածակ՞)
«խայտառակ»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ:
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԹ
I
(-ի, -ից)
«ցատկոտում, ուրախության պար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gēi-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gəi-ti-)
Քիչ հավանական է ծագումը հնդեւրոպական *gəi-ti-ից` *gēi- «երգել, կանչել» արմատից։ Ավելի հավանական է կապը` կ/խ հերթագայությամբ, խայտալ բայի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայթել,
կայթին,
կայթումն,
կայթոտ,
կայթանել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅԾ
(-ի, -ից)
«կայծ, խարույկ, կարկեհան, նռնաքար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhēi-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēidi-)
*-d ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 506) հնարավոր է համարում բխեցնել հնդեւրոպական *gʷhēi- արմատի *gʷēi- հնարավոր տարբերակից` *-d ածականով (gʷēidi- > կայծ)։ Կասկածելի է նաեւ համեմատությունը *skāi-(d)- «լուսավոր» արմատից ծագող խայտ արմատի հետ` կ/խ հերթագայությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայծակն,
կայծակել,
կայծքար,
կայծի,
կայծոռիկ,
կայծակ,
առկայծել,
եռանդնակայծակ,
կիծուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidrùs
հուն.
φαιδρός
«պայծառ, լուսավոր, զվարթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 506
Տե՛ս նաեւ
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅՏ
I
հգն. -եր
«բիծ, պուտ, երակ, շերտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Թերեւս կ/խ հերթագայությամբ խայտ-ի տարբերակն է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 381, սյունակ 1
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐԿՈՏԻՃ
«մաշկի խայտուց, բիծ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առանձնացելի է -իճ վերջածանց, բայց կորկոտ-ի նույնացումը կորկոտ բառի հետ իմաստով դժվար է հիմնավորել, եթե չփնտրենք մի այլ կորկոտ բառ:
Էջ 441, սյունակ 1
ՀԱՄԱԿ
I
««գորշախայտ» (ԶԲ՝ «միագույն»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
«Միագույն» բացատրության դեպքում հնարավոր է կապը համակ «ամբողջ» բառի հետ
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱԿՄԱԿ
«խայտանկար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս, փոխառություն է իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակմակեան
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։