Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 32 բառահոդված (էջ 3/4)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԵՏ II (-ի, -ից) ««կետ, նշանակետ, նպատակակետ, ժամանակակետ, միջակետ, բեւեռ, կշեռքի մետ (սլաք), կենտրոն» (եւ կիտ «բեւեռ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Այլեւ՝ հայ. կծել (-կիծ) (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիտուած, կիտակ, կիտի, կիտադրեալ, կիտասահման, կետահարութիւն, անկէտ, ցամաքակէտ, ժամանակակէտ, միջակէտ, ստորակէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
kitla
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
citilōn
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԵՏ III «իշամեղու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
kítla
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
kitilōn
հ. վ. գ.
kizzilōn
«խոտոտում ածել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124
Տե՛ս նաեւ
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ «կծել, քոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gig-՛ «կծել, խայթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geig-՛)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծանել, կծել, կծատել, կծու, կծ(ու)ութիւն, կծուակն, կծուագին, կծուահամ, կծուել, ջերմակծիծ, բոցակծիծ, կսկիծ, կծկիծ, կսկծիլ, կսկծական, կսկծակիծ, շատակսկիծ, դառնակսկիծ, զկծիլ, զկծանք, կծմթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
angezum
«խմորվել»
հ. իռլ.
gēr
«սուր, կծու, թթու» (*gig-ro-)
լիտվ.
gìžti
«թթվել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356; Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ I «խայթոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gidio- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geid-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 586) միացնում է կիճ-ի հետ, բայց Պոկոռնին տարբերում է *geig-՛ եւ *geid- արմատները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճել, կճան, կճատոր, կճիկ, կճիշ, կճի, կճմթել, կմճթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կետ
«կետ»
հայ.
կետ
«իշամեղու»
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
kitilōn
հ. վ. գ.
kizzilon
«խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124; ՀԱԲ 586
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ III (կինճ՞) «քարի ծերպ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կապ ունենա հնդեւրոպական *geid- «ծակել, խայթել, խուտուտ ածել» արմատի հետ, որից՝ կիճ «խայթոց» (*gidio-)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 406, սյունակ 1 Էջ 406
-ԿԻՏ «?»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-) ձայնդարձ
ձայնդարձով կապված է կետ բառի հետ եւ ծագում է հնդեւրոպական *gid- ձեւից՝ *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականակիտ
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՂԻԼ «սեռական խիստ ցանկություն զգալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «խայթել, կծել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-il-)
Հայ-գերմանական զուգաբանություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտղանք, կտղուցք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ․ իսլ․
kitla
հ․ անգլ․
citelian
հ․ սաքս․
kitilōn
հ․ վ․ գերմ․
kizzilōn
«խուտուտ ածել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՏ (կտիտ) «չարչարանք»
Ստուգաբանություն ()
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել»
Հավանաբար կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ, թերեւս, առկա է նաեւ կտկտել բայի մեջ, որը հավանաբար կապված է հնդեւրոպական *geid- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտտել, կտտումն, կտտանք, կտտամահ, նորակտուտ, չարակտտուտ, բազմակտտուտ
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԹԵԼ «խայթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
խայթ, խիթ եւ շիթ- ձեւերի յարաբերութեամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթող, շիթոց, շիթ(ա)ցաւ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՊ «սեպ, երիթ, ցցվանք, ժայռ, լեռնագագաթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eipo- «ցից, սյուն»
փոխատու լեզու՝ իրանական
Թերեւս, հավանաբար, այստեղից է Սիփան լեռնանունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեպանալ, սեպագիր, սեպագրական, սեպագրություն, սեպաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śep(h)a-
«պոչ, առնի»
ալբ.
tsep
«խայթ, եզր, անկյուն»
լատ.
cippus
«ցից, սրածայր սյուն»
Մատենագիտություն
H. AG 201; Աճ. ՀԱԲ 201