Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 167 բառահոդված (էջ 3/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՐ (<i>-բեր, -ոյ, -ի, -ից</i>) «բերում, բերելը, բերք, պտուղ, ծնունդ, ծննդաբերութիւն, երաժշտական մի խաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերել, համբերել, բազմաբեր, դառնաբեր, հրամանաբեր, նորաբեր, մտաբերիլ, շահաբեր, անբեր, բարեբեր, խստամբեր, խստամբերութիւն, վշտամբեր, չարամբեր, բերրի, աղետաբեր, անձրեւաբեր, արդիւնաբերական, արդիւնաբերութիւն, պտղաբեր
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂՁ «պալար, խաղավարտ, վերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholdhio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղձուն, բողզոց, բողձոցուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. շվեդ.
bulde, bolde, byld
«ուռուցք, պալար»
շվեդ.
bulk
«ելունդ, ուռուցք, խույլ»
դան.
bulk
«ելունդ, ուռուցք, խույլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Տե՛ս նաեւ
Էջ 137, սյունակ 1 Էջ 137
ԲՈՐԲՈՐԻԱՆՈՍ (բորբորիտոնն, բորբորիտոս, բորբիոս, բորբորիտ, բորբիանոս, սխալով` բարբարիանոս) ««բորբորիտյան աղանդավոր, վավաշոտ, պղծասեր, կեղտոտ», բորբորիտոնն «տիղմ» (ԲՀ)» (կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Βορβοριανός «հգն. Βορβοριανοι»
փոխատու լեզու՝ հուն. Βορβοριτης «հգն. Βορβοριται»
Բառախաղով կապվել է Βόρβορος «ցեխ, աղբ, կեղտ» բառին։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 477
Էջ 154, սյունակ 1 Էջ 154
ԳԻԼ I (գիղ-) «գլորվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēl- «պտտել, գլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uel-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլել, գլաթաւալ, գլումն, գլան, գլոր, գլորել, գլորակում, գլորումն, գլտոր, գլտորել, մղտագիլ, թաւալագլոր, խաղագլոր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 160, սյունակ 1 Էջ 160
ԳԻ (գիհի), -ոյ «գիհի, արտուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uei- «պտտել, ծռել»
«պտտել, ծռել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vayi
«ճիւղ»
հուն.
υιην
«խաղողի որթ»
կիմր.
gwialen
«ճիւղ»
մ. իռլ.
fē
«ճիպոտ»
Մատենագիտություն
Աճ. None
Էջ 161, սյունակ 1 Էջ 161
ԳԻԼ (գլոյ), -ի, -աց «գլորում, քար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «շրջել, ոլորել, պտտել, գլորել»
Հ. Աճառյանը յառզգեմ-ը բերում է առանձին՝ առանց կապելու գիղ բառի հետ. «քար» իմաստի համար հմմտ. ռուս. валун «գլաքար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլաշարող, գլաթաւալ, գլեմ, գլեցուցանեմ, գլումն, մշտագիլ, գլան, գլոր, գլորեմ, գլորակամ, գլորումն, բաւալագլոր, խաղագլոր, գայթագլիմ, յառզգեմ, գ(լ)ճղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
válati
«ոլորել, գլորել, փաթաթել»
լատ.
volvō
«ոլորել, գլորել, դարձնել»
հ. վ. գերմ.
welzan
«գլորել»
ռուս.
валун
«գլաքար»
Մատենագիտություն
H. AG 435; Աճ. ՀԱԲ 555
Էջ 164, սյունակ 1 Էջ 164
ԳՆԴԱԿ (-ի, -աց) (գնտակ) «գնդակ, գնդաձեւ մարմին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *gundak
Իրանական փոխառություն։ Աճառյանը բերում է գունդ բառի տակ, բայց սա իրանական փոխառություն է եւ ոչ գունդ բառից հայերենում կազմված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդակել, գնդակախաղ, գնդակահարել, գնդակահարութիւն, խաղագնդակ
Մատենագիտություն
H. AG 130; Աճ. ՀԱԲ 594
Տե՛ս նաեւ
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՆ (-ոյ, -ի, -ից) «գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gūn
փոխատու լեզու՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել, գունաւոր, գունաւորել, գունատ, գունատութիւն, գունեան, գունեղ, գոյնզգոյն, անգոյն, բազմագոյն, այլագոյն, բազմագունի, երկնագոյն, կապուտակագոյն, կարմրագոյն, կանաչագոյն, տգոյն, տգունիլ, գոյնզգոյն, գոյնիկ, որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128; Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՆԴ I (-ի, -ից, -աց) (գունտ, կունդ, կունդն, կունտն) «գունդ, գնդաձեւ մարմին, երկնակամար, արեւի կամ լուսնի գունդ, ճրագարանի կլոր մաս, անիվ, գլուխ, խորաչափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *gund
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գնդել, գնդաձեւ, գունդսաղ, գնդախաղ, գնդասեղ, գնդագիր, երկրագունդ, ձիւնագունդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
gunda
«խմորի գունդ»
մ. պ.
gund
«ամորձի»
Մատենագիտություն
H. AG 130; Աճ. ՀԱԲ 599
Տե՛ս նաեւ
Էջ 177, սյունակ 1 Էջ 177
ԳՐԹԵԼ «սայթաքեցնել, մոլորեցնել, խաբել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրթիչ, գրթի, գրթցել, գրթահարել, գրթախաղաց, գրթանալ