Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō
«գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em
«վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti
«վերցնել»
հ. սլ.
imēti
«վերցնել, ունենալ»
ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 285, սյունակ 1
Էջ 286, սյունակ 1
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՐ
(-ի, -աց)
«իր, բան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷi-ro-
*kʷi- դերանուանական արմատից
որտեղից` ի-, ինչ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իրագէտ,
իրազեկ,
իրողութիւն,
իրոցել,
յիրարկել,
իրածել,
իրել,
իրաւ,
յիրաւի,
իրատունք,
իրաւացի,
իրաւագէտ,
իրաւախոհ,
անիրաւ,
իրական,
իրականութիւն,
իրապաշտ,
իրաւազուրկ,
իրաւաբան,
իրաւագիտական,
իրաւագիտութիւն
Էջ 288, սյունակ 1
Էջ 298, սյունակ 1
Էջ 323, սյունակ 1
ԽԱՐՏԵԱՇ
(-ի)
«խարտյաշ, շեկ, դեղնակարմիր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հաւանաբար կազմւած է *խարտի- հիմքից՝ -աշ ածանցով։ Կապ ունի՞ արդյոք խարել «այրել, դաղել» արմատի հետ (հմմտ. շէկ- շիկանալ)։ Քիչ հաւանական է կապը գոյնանիշ *ker- արմատի հետ, որ նշանակում է մուգ գոյներ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 390, սյունակ 1
ԿԱՐ
III
«կարիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ծանր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷori-)
ծագում է «ծանր» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարի-ք,
կարեւոր,
կարաւտ,
կարաւտիլ,
կարոտագին,
կարոտակէզ,
կարոտաւոր,
կարիքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gurú
«ծանր, կարեւոր, արժանավոր»
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՐ
(-ոյ)
«ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր,
կերիչ,
կերակրիկ,
կերող,
կերակրիչ,
կերեւուրաց,
կերութիւն,
կերդի,
կերեցուրի,
շատակեր,
մսակերութիւն,
արմատակեր,
կաթնկեր,
խոտակեր,
գիշակեր,
մարդակեր,
ընդակեր,
ընթրեկեր-ք,
ժանգակեր,
անկերակուր,
գաղտակեր,
գայլակեր,
դալարակեր,
երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti
«կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά
«կեր, ճարակ»
լատ.
vorō
«կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՄԱՍԻ-Ք
«մեռելասուգ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gimāhu, kima(h)hu(m)
«գերեզման»
փոխառություն սեմական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։