Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 275, սյունակ 1
ԹՈՒՐԷ
(թորայ)
«Գիրք օրինաց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. tōrā
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 209
Էջ 276, սյունակ 1
ԹՈՒՐՋ
«թրջում, թրջոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrg'hio-)
որտեղից՝ հայ. թոր, թուրմ, թարախ, թրիք: Հայերենը ցույց է տալիս հնդեւրոպական արմատի ավելի լայն «հեղուկ» իմաստը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրջած,
թրջել,
թրջոց,
անթրիջ
Էջ 277, սյունակ 1
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՆՋՈՒԿ
(թթուկիչ, թթունճ, թթունուկ, թրկիճ, թրթուիճ, թաթառիճ, թրթկիճ, թրթճուկ, թրթկիչ)
«ավելուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-)
կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ *թրթունջ կամ *թրթինջ հիմքից, որ, թերեւս, գալիս է *(s)ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» արմատից՝ կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով: հմմտ. օրինակ, *streu հիմքային ձեւից՝ մ. վ. գ. struzach «թփուտ»: հմմտ. նաեւ հայ. թորթ եւ թորթոշ: Կարո՞ղ է արդյոք բաղարկված լինել թնջուկ (տե՛ս) եւ, որոշ դեպքերում, պ. turs «թրթնջուկ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
struzach
«թփուտ»
հայ.
թորթ
հայ.
թորթոշ
պ.
turs
«թրթնջուկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՐԱԿ
«ճարտարախոս, արագադարձ (լեզվի մասին), հորդորիչ» եւ թրթրական «սրընթաց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«բարձրաձայն խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-)
+-ակ ածանց; հմմտ. *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ»
(+-ակ ածանց) (*ter- «բարձրաձայն խոսել», *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ») արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թորթոր
«հորդոր»
հայ.
ըն-թեռնում
հուն.
τόρος
«թափանցող, սրանցիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
սլավ.
tortoriti
«շաղակրատել»
ռուս. тороторить
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1089;
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 185
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԻՔ
(-ի, -աց)
«թրիք, կղկղանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«անմաքուր հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trēk- < *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ՝ թարախ, թոր, թուրմ, թուրջ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրքաժողով,
թրքանալ,
թրքած,
թրքել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բուլղ.
toro
«գոմաղբ»
լատ.
stercus
«գոմաղբ. կղկղանք»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 215
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՈԹՈՐ
(ծոթորին, ծոթորուն, ծոթրին, ծոթրուն, ծոթրին, ծայթրին, ծիթրոն, ծունթրոն, ծունթրան)
«մի համեմունքային բույս, կորթին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. sātrā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծայթրինատել,
ծեթրնոց
Մատենագիտություն
H. AG 306;
Աճ. ՀԱԲ 466
Տե՛ս նաեւ
Էջ 367, սյունակ 1
ԾՈՐ
«ծոր, ծորվանք»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter-
«անմաքուր հեղուկ»
փոխատու լեզու՝ քարթվ. *cur
«քամել»
թերեւս փոխառութիւն կովկասեան (քարթվէլական) աղբիւրից, կամ, թերեւս, վերջինիս հետ մասին մի երրորդ աղբիւրից։ Եթէ ճիշտ են թմրիլ-ծմրիլ, թոյլ-ծոյլ զուգահեռները (թ/ծ հերթագայութեամբ), ապա կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից, որտեղից՝ թոր, թորել, թարախ, եւ այս դէպքում Աճառեանի կարծիքը հնարաւոր է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծորել,
ծորածոյ,
ծորան,
ծորուն,
ծորենի,
ծո(ր)ծոր,
անծորելի,
երկնածորան,
հրածորան,
շարաւածոր,
քարափածոր,
ծորակ,
ծորակաւոր,
մեղրածոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
cur
մեղր.
cur/cir
ճան.
(n)cor
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 469
Տե՛ս նաեւ
Էջ 387, սյունակ 1
ԿԱՍՏՐԻՈՍ
(կաստրիոս, կաստորիոս, սխալմամբ` կտորոց, կոթորոս)
«կուղբ, ջրշուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καστόριος
«կուղբ բառի ածականը»
Աճառյանը բերում է κάστωρ ձեւը եւ գրում. «վերջավորությունը չի հարմարում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 532
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓՈՒՐ
(կաթոր)
«մեծ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. kabir
«մեծ»
փոխատու լեզու՝ եբր. gādōl
«մեծ»
նշված աղբյուրները (կաթոր < արաբ. kabir «մեծ»: - Աճ. ՀԱԲ 2, 563 եւ եբր. gādōl «մեծ»: - Ամալյան, ԲՀ 383) կասկածելի են:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 563;
Ամալյան, ԲՀ 383
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։