Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 575, սյունակ 1
ՆՍԵՐՏ
«թոյլ, փափուկ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'erd-
«սերտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ne-k'erd-)
ն- ժխտական
Աճ. ՀԱԲ 3, 476, գրում է «պէտք չէ՞ արդեօք հասկանալ անսերտ» չմտածելով ն-ի հնարաւոր հնդեւրոպական ծագման մասին։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 476
Տե՛ս նաեւ
Էջ 585, սյունակ 1
ՇԵՂՏԱՄԵՂՏ
«ցոփ, խենեշ, թույլ, մեղկ, ծույլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կրկնավոր կազմություն՝ անծանոթ շեղտ բաղադրիչով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 509
Էջ 624, սյունակ 1
ՊԱՂԳԱՀԻԿ
«մեղմ, թոյլ, քիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
թերեւս իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 675, սյունակ 1
ՍԵՆԵԱԿ
(-ի, -աց)
(սենեկ)
«սենյակ, շտեմարան, կանանոց, հարճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'i-
«թոյլ փայլել, ստուեր»
կապ ունի հնդեւրոպական *sk'i- «թոյլ փայլել, ստուեր» արմատի հետ, բայց հնչյունական հարաբերությունը պարզ չէ: հմմտ. հատկապես մի կողմից՝ հուն. σκηνή «վրան, բեմ, սրահ», մյուս կողմից՝ ռուս. сень «հովանի», сени «սրահ, նախասենյակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սենեկապան,
սենեկապետ,
սենեկիկ,
սենեկապետություն,
առանձնասենյակ,
գրասենյակ,
հյուրասենյակ,
ննջասենյակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκηνή
«վրան, բեմ, սրահ»
ռուս.
сень, сени
«հովանի, սրահ, նախասենյակ»
Էջ 745, սյունակ 1
ՑՈՓ
«թոյլ, թեթեւամիտ, ցոփ, շաղատան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ցոփանալ,
ցոփացուցիչ,
ցոփութիւն,
ցոփոգի,
ցոփաբերան,
ցոփոնի,
ցոփիճանել,
ցոփիճնբաց
Էջ 764, սյունակ 1
ՓԻՆԱՏ
«աղքատ, խեղճ, թույլ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *spen- «հենել» արմատի հետ, որ հիշատակում է Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 505)։ Թերեւս կապ ունի փանաք հոմանիշի հետ (տե՛ս)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 765, սյունակ 1
ՓԼԻԹ
«թոյլ, վախկոտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 780, սյունակ 1
ՔԵԾ
«թույլ, վախկոտ, տկար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 800, սյունակ 1
-ԱՐԷՆ
(-երէն)
«փոխարէն, աւրէնսերէն, հեթանոսերէն, ողբերէն, ստամբակերէն, քրիստոսերէն, հրէարէն (հրէայերէն, հռովմէարէն) (հռոմմարէն, հռովմերէն), պարթեւարէն, քաղդէարէն, ասորերէն, հայերէն, յուներէն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առկա է երկու վարկած. ըստ մի շարք հայագէտ-իրանագէտների (Հիւբշման, Նիբերգ, Լիդեն եւ ուրիշներ)՝ ծագում է -աւրէն-ի համար հիմք ծառայած ašdēn «կերպ, եղանակ» բառի adēn տարբերակից։ այս ենթադրութիւնն ունի երկու թոյլ կողմ, առաջին՝ եթէ -աւրէն-ը անկախ գործածւում է հայերէնում, ապա արէն անկախ տարբերակ չկա. երկրորդ՝ համոզիչ կերպով չի լուծւում -ա-րէն-ի -երէն տարբերակի հարցը. վերջինիս համար ենթադրւում է -ե-ով կամ ի-ով հիմք, բայց -երէն-ով բառերի մէջ այդպիսի նախնական հիմքային ձեւ չի հայտնաբերւում (ինչու՞, օրինակ, ողբ, -ոյ բառից պէտք է կազմվէր ողբերէն ձեւը). գոյութիւն ունեցող հեթանոսաւրէն - հեթանոսերէն զուգահեռ ձեւերից երկրորդն ունի -երէն տարբերակը եւ ոչ -արէն-ը. հաւանականութիւն չունի նաեւ այն վարկածը, ըստ որի -արէն/-երէն-ը կազմուած է -ար/-եար եւ -էն տարրերից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փոխարէն,
աւրէնսերէն,
հեթանոսերէն,
ողբերէն,
ստամբակերէն,
քրիստոսերէն,
հրէարէն,
հրէայերէն,
հռովմէարէն,
հռոմմարէն,
հռովմերէն,
պարթեւարէն,
քաղդէարէն,
ասորերէն,
հայերէն,
յուներէն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։