Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 4539 բառահոդված (էջ 3/454)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԳ -ի, -աց «ցեղ, տոհմ, ազգ, ժողովուրդ, տեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. azg «ճիւղ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրի՞ց:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազգահամար, ազգական, ազգատ, ազգատոհմ, ազգովիմբ, այլազգ, չազգ, չազգականութիւն, ազգագեղութիւն, մեծազգի, վատազգի, համազգի, բազմազգեան, բիւրազգի, մերազգեայ, ազգաբանական, ազգաբնակչութիւն, ազգագրական, ազգադավ, ազգակործան, ազգամոլ, ազգայնական, ազգատյաց, ազգուրաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
azg
«ճիւղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 84
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴ (աստ) «լուր, տեղեկութիւն, զգացողութիւն, ազդեցութիւն, ազդեցիկութիւն, կարողութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *past «ամուր»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. azdā
փոխատու լեզու՝ պրթ. azd
փոխատու լեզու՝ մ. պ. azd
թերեւս աստ գրութեամբ ձեւերը ծագմամբ տարբեր են ազդ-ով ձեւերից եւ ծագումն են հ.-ե. *past «ամուր» արմատից, որից նաեւ հայ. հաստ «ամուր. հաստ» բառը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ազդել, ազդարար, ազդելի, ազդոյ, աստոյ, ազդու, աստու, աստետր, աստի(ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 85-86
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴԵՐ (ազդիր) ««թեզանի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pag’ «ամրացնել»
Հազիւ թե կապ ունենայ ազդն բառի հետ եւ ծագի հնդեւրոպական միեւնոյն *pag’ «ամրացնել» արմատից՝ այլ ածականով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 23, սյունակ 1 Էջ 23
ԱԶԴՐ (աստր), -եր (ուշ՝ -երի, -երաց, -երանք) «զիստ, ոտքի վերնամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ost-dh-ur- (անմիջական նախաձեւ՝ *ozdhur) նախաձեւ
Հիւբշմանի նշած եւ Աճառեանի ՀԱԲ-ում (1, 86) բերուած զուգահեռները (հ. հնդկ. sákthi, աւ. haxti «աճուկ» եւ հուն. ἰσχί, ἰσχίον «ազդր») հայերենից ձեւով շատ հեռու են եւ Pok. IEW-ում (930) բերւում են *(s)keng- արմատի տակ, որ ոչ մի կերպ չէր կարող տալ ազդր: Ջահ. ՀԼՊ-ում (142) կասկածով նշուած հուն. σφύς «ազդր» զուգահեռը եւ վերականգնուած *ost-dh-ur- > *ozdhur նախաձեւը լիովին հաւաստի չեն:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sákthi
«աճուկ»
աւ.
haxti
«աճուկ»
հուն.
ἰσχί, ἰσχίον
«ազդր»
հուն.
σφύς
«ազդր» կասկածով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 86; Pok. IEW 930; Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԲԱԲԵԿ «ջուկների ժամանակ), դաստիարակ, խնամակալ»»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արեւել. թյուրք. atabeg
փոխատու լեզու՝ չաղաթ. atabeg
հմմտ. արեւել. թյուրք. atabeg, չաղաթ. atabeg
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աբաբեկություն
Մատենագիտություն
H. AG 261; Աճ. ՀԱԲ 88
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹԱՐ «պահպանող» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ ստացվել է աթոռ-ից, սա էլ արթոռ-ից՝ ատոր ձեւի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 345
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹՈՒԹԱՅ «տառ, գիր (աթրութայ «գրություն, գրվածք»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. āṯūṯā «at բառի իգն. ձեւը»
at բառի իգն. ձեւը
Մատենագիտություն
H. AG 300; Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԹՈՒՐ «ոտք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուդ. tur «ոտք»
արեւելակովկասյան աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաթուր, ընդաթրել, ընթաթրել, ընթադրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ուդ.
tur
«ոտք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 90
Էջ 24, սյունակ 1 Էջ 24
ԱԼ «մի տեսակ դեւ, չար ոգի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. āl
Մատենագիտություն
H. AG 262; Աճ. ՀԱԲ 90
Էջ 25, սյունակ 1 Էջ 25
ԱԼԱՐԵԼ «ամաչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել, հոգեպես խառնվել, իրենից դուրս գալ» *-ար ածանցով կազմված
Կապ չունի ալարել «ծուլանալ» բայի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλύω
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել, իրենից դուրս գալ»
լատվ.
aluôt
«մոլորվել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 85-86
Տե՛ս նաեւ