Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 292, սյունակ 1
ԼԱՐ
(-ոյ, -ի, -ից, -աց)
«առասան, բոկ, պարան, ուղղալար, երկարութեան չափ՝ մղոն, ասպարեզ, թակարդ, նվագարանի թել, լար, նվագարան, մի տեսակ օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *wel-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *wlərօ-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լարել,
լարաբաժին,
լարագիր,
լարախաղաց,
լարախաղացութիւն,
լարախեղդ,
լարաձիգ,
լարաչափ,
լարան,
բազմալար,
թանձրալար,
կարմրալար,
ուղղալար,
կրկնալար,
տրտմալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
εύληρα
«սանձ»
լատ.
lōrum
«առասան, բոկ, պարան, սանձ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267;
Pok. IEW 1143
Էջ 292, սյունակ 1
ԼԱՒՇ
(լաւաշ)
«երկար, լայն եւ տափակ, այդպիսի հաց՝ լավաշ, թաղթ, արջտուկ (բոյս)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lāb/p- կամ *lob/p-
«թոյլ կախվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lāp-skh-°)
արմատից (լաւշ < *lāp-skh-°).
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւշտակ,
լոշտակ,
լոշել,
լոշազաքայ,
լոշքաշ,
լոշականջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
labor
«սահել, իջնել, տարածվել»
լատ.
labium
«շուրթ»
հ. իսլ.
slafask
«թուլանալ, հալից ընկնել»
անհայտ
leppr (<*lappja)
«ցնցոտի...»
Էջ 317, սյունակ 1
ԽԱՉ
(խայչ, խէչ), -ի, -ից
«խաչ, խաչափայտ. (փխբ.) վիշտ, չարչարանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khet-
«փայտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khotiō-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ai-d/t-
«խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչագող
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչդուռ
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչեղբայր
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչերկաթ
փոխատու լեզու՝ թրք. խաչմերուկ
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *khotiō- *khet- «փայտ» արմատից։ Ջահուկեանը (ՀԼՊ 147) միացնում է հնդեւրոպական *(s)k(h)ai-d/t- «խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել» արմատի հետ՝ նրա համար նշելով ձայնաւորման եւ ձայնդարձի տարբեր տիպեր։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաչական,
խաչակիր,
խաչակից,
խաչել,
խաչելութիւն,
խաչամահ,
խաչափայտ,
խաչապան,
խաչկրան,
խաչվերաց,
խաչարձան,
խաչքար,
խաչագող,
խաչդուռ,
խաչեղբայր,
խաչերկաթ,
խաչմերուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
xada
«ուղիղ եւ երկար ճիւղ, ձող, կախաղան»
(հայ-իրանական զուգաբանութիւն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 334;
Լիդեն None;
ՀԼՊ 147
Տե՛ս նաեւ
Էջ 337, սյունակ 1
ԽՈԼՈՁ
«երկարավուն գլաքար, հեսան, հեսանաքար, երկանքի միջնափայտ»
(բրբ)
Ստուգաբանություն ()
Էջ 341, սյունակ 1
ԽՈՁ
-ոյ, ուշ նաեւ -ի, -ից
«խոչնդոտ, արգելք, փուշ, մի տեսակ վերք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khet-
«փայտ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khot-o-)
հմմտ. պ. xada «ուղիղ եւ երկար ճյուղ, ձող, կախաղան», հայ. խաչ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոչընդակն,
խոչընդոտն,
խոչոտն,
խոչոտ,
անխոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
xada
«ուղիղ եւ երկար ճյուղ, ձող, կախաղան»
հայ.
խաչ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 398, սյունակ 1
ԿԵՂԿԵՂ
(բրբ.)
«մեղագռավ, սովորական ներկարար»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«բնաձայնական արմատ»
քիչ հավանական է
բնաձայնական կրկնություն: Քիչ հավանական է հնդեւրոպական *kel- բնաձայնական արմատին հանգելը (առանց տեղաշարժի կ-ով), եթե նկատի առնենք, որ այդ արմատից ծագող աքաղաղ բառում *k-ն ենթարկված է սովորական տեղաշարժի *k > ք:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 458, սյունակ 1
ՀԵՐԿ
(-ի)
«հերկ, հերկում, վարելահող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
բայց հաւաստի ստուգաբանութիւն չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հերկահար,
հերկարար,
հերկել,
հերկումն,
հերկագործել,
անհերկ
Էջ 470, սյունակ 1
ՀՐԱՍԱԽ
««փարսախ, հրասախ» (երկարության չափ՝ 5250 մետր)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hrasax
իրանական աղբյուրից
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԻԳ
«ձիգ, պիրկ, ամուր, պինդ, երկար, հիւսուածք, գործուածք, զգեստ, արորաձող, նեարդ, նետ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei-
«քշել, արագ շարժել, նետել, շպրտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'he-gh- կամ *g'hi-u-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձգել,
ձգիչ,
ձգարան,
ակնատաձիգ,
քաջաձիգ,
նետաձիգ,
հրաձիգ,
բացաձիգ,
լիաձիգ,
երկնաձիգ,
ձեռնաձգութիւն,
ձգձգել,
ձգտել,
ձգակապ,
ձգափոկ,
ձգողութիւն,
ձգողականութիւն,
առաձգական,
հրաձգարան,
հրաձգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
zaena
«զէնք»
հ. հնդկ.
haya-
«նժոյգ»
հայ.
ձի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 476, սյունակ 1
ՁՈՂ
-ոյ
«երկար փայտ, ցողուն, բուն, երկար ճյուղ, երկար շերտ, ձող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'hol-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձողիք,
ձողամբարձ,
ձողաբարձ,
ձողակերտ,
ձողաձեւ,
ձողաչափել,
ձողձողել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
žúolis
«հաստ փայտ, բուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 157;
Pok. IEW 434
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։