Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 118 բառահոդված (էջ 3/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼԱՅԹ «դատական ինքնապաշտպանութիւն» (իրավաբանական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. ֆրանս. plaid
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլայթել
Մատենագիտություն
H. AG 390; Աճ. ՀԱԲ 454
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ I (-ռին, -ռունք, -ռանց) «ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել, բռնարար, բռնագոյն, բռնադատել, բռնազբօսել, բռնակալ, բռնանալ, բռնաշունչ, բռնատոր, բռնի, բռնցի, ըմբռնել, լիաբուռն, հաստաբուռն, բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
bharitra-m
«ձեռք»
հուն.
φωρ
«գող»
լատ.
fur
«գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 141, սյունակ 1 Էջ 141
ԲՐԵՍԵՏ «դատավոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. praeses «նախագահ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 492
Էջ 148, սյունակ 1 Էջ 148
ԳԱՅԹ (գիթ-) «սայթաքում, սխալ, մոլորություն, հանցանք, անկայունություն»
Էջ 162, սյունակ 1 Էջ 162
ԳԻՐԳ «գիրուկ, փափկակեաց, ծոյլ, դատարկապորտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uērk-)
«ծռվել» > «դյուրաբեք» անցումով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգել, գրգանալ, գրգիչ, գրգութիւն, անգիրգ
Էջ 165, սյունակ 1 Էջ 165
ԳՈԴԻ (գօդի, գոթի) ««քոբոտ, ուրուկ» (բրբ. «թոյլ», «ծոյլ», «տկար»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Նմանությունը թյուրք. qotur «քոբ, քոբոտություն» բառի հետ պետք է համարել պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոդություն, գոդենոց, գոդատուն, գոդետուն, գոդեստան
Էջ 167, սյունակ 1 Էջ 167
ԳՈՅՆ (-ոյ, -ի, -ից) «գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gūn
փոխատու լեզու՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել, գունաւոր, գունաւորել, գունատ, գունատութիւն, գունեան, գունեղ, գոյնզգոյն, անգոյն, բազմագոյն, այլագոյն, բազմագունի, երկնագոյն, կապուտակագոյն, կարմրագոյն, կանաչագոյն, տգոյն, տգունիլ, գոյնզգոյն, գոյնիկ, որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128; Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՒՐԳՈՒՐ «աղավնանման մի թռչուն՝ դատուն (՞)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմություն։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 598
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏ (-ի, -ից, հազվադեպ՝ -ու) «դատ, դատաստան, իրավունք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dāt
հմմտ. մ. պ. dāt, հ. պ., ավ. dāta
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատել, դատակնիք, դատապարտել, դատապարտիչ, դատավճիռ, դատարան, դատավետ, դատափետել, բռնադատել, դատողութիւն, քննադատել, դատական, դատապաշտպան
Մատենագիտություն
H. AG 136; Աճ. ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱԽԱԶ (-ի, -աց) ««դատահարույց, ամբաստանող» (նոր՝ «դատախազ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *dāt-xvāz
(*xvāz՝ xvāstan «ցանկանալ, ուզել» բայի արմատը)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատախազութիւն, դատախազել, դատախազանք
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522