Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գուշ» որոնման արդյունք՝ 36 բառահոդված
· Էջ 3 / 4
Էջ 339, սյունակ 1
ԽՈՅԶ
«որոնում, փնտրտուք, զննություն, քննություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-
«ուշադրութիւն դարձնել, զննել, դիտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kheu-gh-)
արմատից. այլեւ, *s նախաձայնով` հայ. ցոյց, ցուցանել: Բեյլին (DKS 76) բխեցնում է *(s)keu- «նետ(վ)ել» արմատից կամ նոյն արմատից ծագող իրանական աղբյուրից (հմմտ. խոտ.-սակ. kūys «որոնել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուզել,
մանրախոյզ,
խուզակ,
դատարկախոյզ,
խուզական,
բազմախոյզ,
խուզարկ,
ընդվայրախոյզ,
խուզարկու,
ժամանակախոյզ,
խուզումն,
իրախոյզ,
խուզախնդիր,
լեռնախոյզ,
հետախոյզ,
խուզարկել,
խուզարկիչ,
խուզարկութիւն,
հետախուզութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kavi «խելոք, իմաստուն»
լատ.
caveō «ուշադիր լինել, զգուշանալ»
հ. անգլ.
hāwīan «նայել»
հ. իսլ.
skygna «լրտեսել, գաղտնի հսկել»
հ. իսլ.
skynja «հետազոտել, քննել, հասկանալ»
Էջ 445, սյունակ 1
ՀԱՆԳՈՒՇ
(յանկուշ)
«զգոյշ, պարկեշտ, ամփոփ, կոկիկ»
Փոխառություն
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Էջ 463, սյունակ 1
ՀՄԱՅ
(-ից)
«կախարդություն, գուշակություն, հմայակ, հմայքի պահպանակ, կախարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. humāy
Աղբյուր՝ ավ. humāyā-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հմայել,
հմայք,
հմայահավանություն,
հմայակ,
հմայություն,
դիվահմայություն,
կիսահմայ,
հավահմայ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 103
Էջ 515, սյունակ 1
ՄԱՐԳԱՐԷ
-ի, -ից
«մարգարէ, գուշակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարգարէանալ,
մարգարէանոց,
մարգարէագէտ,
մարգարէական,
մարգարէակիր,
մարգարէանարգող,
նախամարգարէ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
mārēgar
սողդ.
mārkarēk
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276-277;
Ջահ. ՀԼՊ 534
Էջ 516, սյունակ 1
ՄԱՐԶԱՆԳՈՇ
(մարզանկոշ, մարզանկուշ, մարզգոշ, մարզանճոշ, մարզանկոշ, մազագոշ, մարզիգոշ, մարզգուշ, մարտակուշ, մարտադոշ, մարզանճոճ, մարզօն)
«խնկածաղիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. marzangoš
Մատենագիտություն
H. AG 193;
Աճ. ՀԱԲ 282
Էջ 532, սյունակ 1
ՄՈԳ
(-ու, -ի, -աց, հգն. -եան (ուշ՝ մով))
«մոգ, քուրմ, աստղագուշակ, կախարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. moyu
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. moyu: Սրանից բաղադրուած է moypet (>հայ. մոգպետ), որ առկա է նաեւ ուշ շրջանի movpetān movpet, mōbedān mōbed (> հայ. մովպետան մովպետ, մութիստան, մութիտ) կազմություններում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոգել,
մոգութիւն,
մոգակրօնիկ,
չարամոգական
Էջ 532, սյունակ 1
ՄՈԼԻԼ
(-ել)
«խենթանալ, կատաղել, գուշակել»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բնիկ հնդեւրոպական. ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 339), զուգահեռներ ունի մի կողմից ալբ. mal «կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն», մյուս կողմից՝ հ. հնդկ. malvá- «հիմար, խենթ» բառերի մեջ, բայց ըստ Պոկոռնու բառարանի (Pok. IEW), արմատը չի որոշվում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոլուցք,
մոլութիւն,
մոլարբոյս,
մոլի,
մոլեգին,
գինեմոլ,
դիւացամոլ,
դիւամալ,
դիցամոլ,
իգամոլիլ,
կնամոլ,
մանկամոլ,
մարմնամոլութիւն,
կռամոլ,
շրջմոլիկ,
կռամոլ,
խնդամոլ
Նոր՝
ծխամոլ, սրճամոլ
ծխամոլ, սրճամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
mal «կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն»
հ. հնդկ.
malvá- «հիմար, խենթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 339;
Pok. IEW None
Էջ 561, սյունակ 1
ՆԱՅԻԼ
«նայել, նկատել, դիտել, ուշք դնել, զգուշանալ»
Անստույգ
Կազմուած է նի- նախամասնիկից եւ յիլ բայից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նայելիք,
նայեցած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 575, սյունակ 1
ՆՄԻՀ
(նմիհ, -նսեհ)
(նմիհ, -նսեհ)
«բախտ, բախտագուշակութիւն»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 593, սյունակ 1
ՇՈՒԱՐ
(շուայր, շիայր, շիար)
«շվար, շվարանք, շվարում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeu-
«ուշադրություն դարձնել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուարիլ,
շուարումն,
շատաշուար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caveo «զգուշանալ»
լատվ.
kavek «դանդաղեցնել, հապաղեցնել»
գոթ.
ur-skaws «զգույշ, շրջահայաց»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։