Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 36 բառահոդված (էջ 3/4)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 409, սյունակ 1 Էջ 409
ԿԼԿԼԵՑՆԵԼ «կափկափել (արագիլի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայն կազմություն։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏ (-ի, -ից) «հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել, հաստանալ, հաստիչ, հաստոց, հաստումն, հաստաբեստ, հաստակաշի, հաստակապ, հաստահարուստ, հաստահեղույս, հաստահիմն, հաստամագիլ, հաստամետ, հաստանդամ, հաստապինդ, հաստարմատ, հաստույժ, հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pastyá-
«տուն, բակ, բնակարան» իբրեւ հաստատուն բնակություն
հ. իսլ.
fastr
«հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ.
fast
«հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ.
festi
«հաստատուն, ամուր»
խեթ.
hastai-, hasti-
«ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1 Էջ 487
ՃԱՅ -ի, -ից «ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ, ճայեկ, անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
чайка
«ուրուր»
վրաց.
čari, čaro
«ուրուր»
թրք.
çay
«ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
ՃԱՆԿ (-ի, -ա) (ճանգ) «ճանկ, կեռիկ, մագիլ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճանկխոտ, ճանկճանկոտ
Էջ 489, սյունակ 1 Էջ 489
ՃԱՊՈՒՌ I «ճիրան, մագիլ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճապուռոր
Էջ 493, սյունակ 1 Էջ 493
ՃԻՐԱՆ (-ի-ա) «մագիլ, ճիրան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառեանը վերականգնում է *ճէրան նախաձեւը, բայց չի տալիս որեւէ ստուգաբանութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճիրանաւոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 202
Էջ 499, սյունակ 1 Էջ 499
ՄԱԳԻԼ (-ի-ա) (մաքիլ, մակիլ, մագալ) «ճանկ, մագիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մագլաւոր, լիամագիլ, բազմամագիլ, մագլցել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւար.
մալղ
«մագիլ»
միդե
միդե
«մագիլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 609; Աճ. ՀԱԲ 219
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԳ I (ուշ՝ -ոյ) «հագեցած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sā- «կուշտ, հագեցած» (անմիջական նախաձեւ՝ *sāw-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յագիլ, յագենալ, յագուրդ, յագութիւն, անյագ, վաղայագ(ու)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ámenai
«կշտացնել, հագեցնել»
լատ.
satis
«բավական»
հ. իռլ.
sāps
«կուշտ»
լիտվ.
sotis
«կշտացում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 376
Էջ 562, սյունակ 1 Էջ 562
ՆԱՐԳԻԼԱԿ «հնդկընկոյզ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *nārgīlak
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
nārgīl
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 430
Էջ 639, սյունակ 1 Էջ 639
ՊՂԵՐԳ «ծույլ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Հազիվ թե կարելի լինի համեմատել հուն. βληχρος «թույլ, դանդաղահոս» բառի հետ, որի ծագումը նույնպես հավաստի չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պղերգանալ, պղերգիլ, պղերգություն, պղերգաբար, պղերգագույն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βληχρος
«թույլ, դանդաղահոս»