Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐՁ
(ուշ՝ բերձ(ր))
«բարձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherg’h-
«բարձր»
որից նաեւ՝ բարձնալ, բարձր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ,
երկնաբերձագույն,
լեռնաբերձ,
բարձրաբերձ,
ուղղաբերձ,
մեծաբերձ,
լանջաբերձ,
լուսաբերձ,
հրաբերձ,
համբարձաբերձ,
բարձրաբերձութիւն,
բերձաբերիլ,
բերձակատար,
բերձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ.
Βέργα
թրակ.
Βεργούλι
իլլիր.
Berginium
կիմր.
bera
«կույտ»
գ.
Berg
«լեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 444;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼՈՒՐ
-ոյ
(ուշ՝ -ի, -ից, -եր)
«բլուր, բարձունք»
(աշխարհագրական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlō-ro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhlō-ro-` *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլրացի,
բլրածեւ,
բլրակ,
բլրակերպ,
հողաբլուր,
անտառաբլուր,
հանդիպաբլուր,
բլրակաձեւ,
բլրանման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
bāl
«բարձունք, գագաթ»
հ. իռլ.
bali
«բարձունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԲ
«գորգ, օթոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bōp
«բարձ, անկողին»
փոխատու լեզու՝ բելուջ. bōp
«բարձ, անկողին»
փոխատու լեզու՝ պ. bōb
«գորգ»
Մատենագիտություն
H. AG 121;
Աճ. ՀԱԲ 459
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆ
(-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ)
«ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bun
փոխատու լեզու՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ,
բնիկ,
բնութիւն,
բնական,
բնաբարձ,
բնադիր,
բնածին,
բանիբուն,
նիզակաբուն,
միաբուն,
համաբնեայ,
ողորմաբուն,
բնագէտ,
բնագիտութիւն,
բնականոն,
բնատուր,
բնոյթ,
բնութագիր,
բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 483-484;
Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՐԱՔՄԱՆ
«բրահման (հնդկական բարձրագույն՝ բրմական կաստայի անդամ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βραχμάν
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 491-492
Էջ 142, սյունակ 1
ԲՐՆՋԱՍ
(<i>պարանճասֆ, սխալմամբ՝ բռնջաս, բրինճասիս</i>)
«օշինդր, բարձվենյակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. paranjāsaf
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 493
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱԳԱԹՆ
(-բան, -բունք, -բունց)
«գագաթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. gaggadu (gaggadum)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գագաթնանալ,
գագաթնադաշն,
գագաթնաւոր,
բարձրագագաթն,
հրագագաթն,
բարագագաթն,
գագաթնակէտ,
գագաթնահայեաց,
գագաթնաժողով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496;
Ջահ. ՀԼՊ 470
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀ
I
(-ու, ոււ` նաեւ -ի, -ից, -ոյ)
«գահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
փոխատու լեզու՝ ավ. gaδu
փոխատու լեզու՝ հ. պ. gānu
փոխատու լեզու՝ պ. gāh
իրանական աղբյուրից. հմմտ. ավ. gaδu, հ. պ. gānu, պրթ., մ. պ. (ննբ), պ. gāh
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահագլուխ,
գահակ,
գահերէց,
գահակալ,
գահոյք,
նախագահ,
յառաջագահ-ք,
բարձրագահ,
մեծագահ,
գահազուրկ,
գահաժառանգ,
գահընկեց
Մատենագիտություն
H. AG 125;
Աճ. ՀԱԲ 502;
Ջահ. ՀԼՊ 520
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՀ
II
(ուշ՝ -ի, -ից)
«բարձր տեղ, դար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
իրանական աղբյուրից, նույնը նախորդի հետ. մինչդեռ իրանական բառերը նշանակում են ոչ միայն «աթոռ», այլեւ առաջին հերթին՝ «տեղ, վայր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գահավէժ,
գահինք,
գահաւանդակ,
գահավիժօրէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 502
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒԱՌ
«տարածամաս՝ նահանգ, նահանգամաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghēu-
«հորանջել, լայն բանալ, լայն բացվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghāu-)
որ միացւում է *ghēu- «հորանջել, լայն բանալ, լայն բացւել» արմատի հետ (Pok. IEW 1, 449), բայց պէտք է առանձնացնել որպէս հայ-գերմանական զուգաբանութիւն (հմմտ. հ. վ. գ. gawi «երկիր, երկրամաս»)։ Անհաւանական է բխեցումը կովկասեան աղբիւրից՝ վրաց. gawari «տեսակ, ցեղ, ընտանիք»։ Անհաւանական է կապը նաեւ աւ. Gawe երկրանւան հետ, եթէ սա հնդեւրոպական յիշեալ արմատից չէ։ Որեւէ կապ ունի՞ արդեօք հայ. բառի հետ մ. պ. pargavār «շրջապատ, կողմ» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւառակ,
գաւառական,
գաւառակողմն,
գաւառակոյտ,
գաւառապետ,
գաւառապետութիւն,
բարձրագաւառ,
բնագաւառ,
չարագաւառեայ,
վերնագաւառ,
ծայրագաւառ,
գաւառաբարբառ,
գաւառաբանութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
gawi
«երկիր, երկրամաս»
վրաց.
gawari
«տեսակ, ցեղ, ընտանիք»
անհավանական է
Մատենագիտություն
Pok. IEW 449;
Աճ. ՀԱԲ 527
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։