Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԼ
(-ոյ, տր. -ում)
«ուրիշ, այլ, մի այլ, բայց, հապա, արդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«այլ, ուրիշ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *alio-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այլազգ,
այլազգի,
այլակերպ,
այլաբարբառ,
այլագոյն,
այլալեզու,
այլայլ,
այլայլութիւն,
այլանդակ,
այլուստ,
յայլուր,
յայլակարծուց,
այլաբերաբար,
այլակ,
այլակաբանել,
այլակութիւն,
այլայլակ,
անայլայլակ,
այլաբանական,
այլաբանօրէն,
այլադաւան,
այլասերերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άλλος
լատ.
alius
հ. իռլ.
aile
գոթ.
aljis
Մատենագիտություն
H. AG 417;
Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 48, սյունակ 1
ԱՅԾ
(-ի, -ից, հգն. այծիք (այծի, -եաց))
«այծ կենդանի»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այծեամն,
Այծեմնիկ,
այծենի,
այծեաց,
յայծ(ա)քաղ,
էշայծեամն,
այծենական,
այծացած,
այծամարդ,
այծեղջիւր,
այծառ,
այծար,
ածաղ,
քարայծ,
այծկիր,
այծաղիաց
Էջ 49, սյունակ 1
ԱՅՐ
I
(առն, արամբ, արք, արանց)
«տղամարդ, արի, քաջ մարդ, այր, ամուսին, մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anr-
(անմիջական նախաձեւ՝ *anrio-)
ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը
բուն նախաձեւը դժվար վերականգնելի է. ենթադրելի է տարահիմք եւ նույնիսկ տարարմատ կազմություն՝ թերեւս այր < *anrio- (ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը), սեռ. առն < *anros-, տր. առն *anrai-/anri-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնակին,
առնակնութիւն,
առնաբար,
առնագէն,
առնութիւն,
առնի,
այրասէր,
այրասիրութիւն,
այրուձի,
այրընտիր,
այրասիրտ,
այրասպան,
այրալքող,
այրիկ,
այրուկ,
բազմայր,
բազմայրութիւն,
իշայր,
սկեսրայր,
արու,
արուաբար,
արուագէտ,
արուական,
արուանալ,
ար(ւ)ութիւն,
արի,
արիաբար,
արիական,
արիանալ,
անարի,
վատարի,
արական,
արամբի,
արանցի,
արանք,
արականք
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՅՐԻ
(-ւոյ, -եաց)
«այրի կին կամ տղամարդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Եթե կապ ունի այր «տղամարդ» բառի հետ, ապա ի՞նչ ձեւով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրենոց,
այրութիւն,
այրիութիւն,
այրանալ (այրիլ)
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՆԱԳԱՆՈՍ
(-ի, -աց)
(անագնովս, անագան)
«եկեղեցական գրակարդաց»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. άναγνώστης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 50, սյունակ 1
ԱՆԱԳՈՐՈՅՆ
(անագորոն, անագորուն, անագորովն)
«անգութ, անողորմ, դաժան, անխնայ, անմիտ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«սիրալիրություն, բարյացակամություն»
Կազմված է ան- ժխտականով՝ այլուր անհայտ *ագոր «գութ, ողորմածություն» արմատից: Վերջինիս համար կարելի՞ է արդյոք ենթադրել կապ գորով բառի կամ հնդեւրոպական *uer- «սիրալիրություն, բարյացակամություն» արմատի հետ:
Էջ 55, սյունակ 1
ԱՆԴՈՐԴ
-անթ
(բրբ. անդորգ)
«սրածայր ժայռ, սեպաձեւ քար»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ արդյոք հուն. ἀνθήρ «հասկի քիստ, նիզակի ծայր», ἀνθεριξ «հասկի քիստ, ցողուն» բառերի հետ, որոնց համար վերականգնվում են *andher-, *ndher- «սուր ծայր, ցողուն» նախաձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդորդանք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀνθήρ
«հասկի քիստ, նիզակի ծայր»
հուն.
ἀνθεριξ
«հասկի քիստ, ցողուն»
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԴՐԻՏԱԿ
«վայրի չաման»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *andh-
«բողբոջել, ծաղկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *andhos-)
Կազմուած է այլուստ անծանօթ անդրի- (սեռակա՞ն) եւ տակ «արմատ» բաղադրիչներից։ Առաջինը կապ ունի՞ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատի հետ (*andhos- «ծաղիկ, խոտ»)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ándha
«սոմա (բույս)»
խոլ.
ainder
«երիտասարդ կին»
<կելտ. *andhero «ծաղկող, երիտասարդ»
հայ.
անդ
«հունդ»
հայ.
անդեայ
«նախիր»
Էջ 56, սյունակ 1
ԱՆԵՐ
II
«անապատ, անմարդաձայն»
((ԲՀ))
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
առնուած է Աստուածաշնչի Լիբանաներ (աներ Լիբանանու անուանումից, որով կոչուել է Անտիլիբանանը։
Էջ 58, սյունակ 1
ԱՆԻՒ
(-ոյ, հազվադեպ՝ -ի, -աց)
«անիվ, կառքի ակ, սռնի, առանցք, տանջելու մի գործիք, խաղալիք, երկնային մարմնի գունդ, ուղտափշի սերմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēu-
«պտտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snēuo-)
այս արմատից է նաեւ հայ. նեարդ բառը (<*sneurt-)` իմաստային այլ զարգացմամբ. անիւ բառի ա- նախահավելվածի համար հմմտ. ամիս *mensos ձեւից։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *enebh- «պորտ» արմատից ծագող ձեւերի հետ, որ նշում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 196)` նմանությունը համարելով պատահական:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անուաջալութիւն,
անուաձեւ,
անուաւոր,
միջնանիւ,
չորեքնանիւ,
երկանիւ,
հեծանիւ,
հեծանորդ,
քառանիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
snua
«ոլորել, հյուսել»
հ. իռլ.
snútigr
«պտտվող (ջրաղացաքարի մասին)»
նորվ.
snaa
«շտապել»
<*snāwēn
լատվ.
snaujis
«օղակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 149;
ԲԷՀ 49;
Աճ. ՀԱԲ 196
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։