Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 44 բառահոդված (էջ 3/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 294, սյունակ 1 Էջ 294
ԼԵԿՈՒՐ «կիպ, ամուր, սեղմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. lekuri «լեզգիական»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 314, սյունակ 1 Էջ 314
ԽԱՄՈՒՐ- (ուշ՝ նաեւ խամր-) «քառասուն, թռչնում, ավերում, փչացում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մեգր. xomula- «չոր»
փոխատու լեզու՝ ճան. xomula- «չոր»
ալանական ձեւերի ճշտումն ըստ Ջահ. ՀԼՊ 595
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խամրիլ, խամրացուցանել, արագախամուր, վաղախամուր, դիւրախամուր, անխամր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 324; Ջահ. ՀԼՊ 595
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՆՈՒՏ «եզնարգել (թիթեռնածաղկավոր մի բույս)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
տըրված ըստ նմանության («կաղնու պես ամուր»)։ այս դեպքում պետք է հանել արմատական բառերի շարքից։
Էջ 379, սյունակ 1 Էջ 379
ԿԱՄՈՒՐՋ (-ի, -աց) (կամուրճ, կարմունճ, կարմուջ) «կամուրջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷem- «գնալ, գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷmbhuriā- (՞))
հայ-հունական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամրջախելք, կամրջել, Կամրջաձոր, նաւակամուրջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γέφυρα
լիտվ.
gomorys
«քիմք»
Մատենագիտություն
Ritter, Introducción al armenio antiguo, Madrid, 1996 17; Աճ. ՀԱԲ 503; Ջահ. ՀԼՊ 128; Olsen, NBA 66
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆԴԱՐԱՅ «կամուրջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. qantara
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԿԱՆԴԵԼ «ամուր կապել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կրկնաւոր կազմութիւն, որի բուն արմատն է կանդ. քիչ հաւանական է սրա ծագումը հնդեւրոպական *gen- «սեղմել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշկանդում, անկաշկանդ
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂԹԵԼ «հանգուցել, կապել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «սեղմ(վ)ել, գնդվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *glit- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղթել, կղթակապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
clīpan
«ամուր կացնել, ամրացնել, կախել»
հ. անգլ.
clida, cloda
«սպեղանի, վերքին կպցվող բուժակտոր»
մ. վ. գերմ.
klīster
«սոսինձ»
նորվ.
kēstra
«սոսնձել, կացնել»
լիտվ.
glitùs
«կպչուն»
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԴԱՐՏ «հանգիստ, խաղաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *handart
հմմտ. հայ. հան-<իրան. han եւ ավ. darta- (դերբայական ձեւ՝ dar «պահել, ետ պահել, ամուր պահել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանդարտել, հանդարտասիրտ, հանդարտիկ, հանդարտութիւն, անհանդարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
darta-
«դերբայական ձեւ՝ dar «պահել, ետ պահել, ամուր պահել»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 39
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏ (-ի, -ից) «հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել, հաստանալ, հաստիչ, հաստոց, հաստումն, հաստաբեստ, հաստակաշի, հաստակապ, հաստահարուստ, հաստահեղույս, հաստահիմն, հաստամագիլ, հաստամետ, հաստանդամ, հաստապինդ, հաստարմատ, հաստույժ, հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pastyá-
«տուն, բակ, բնակարան» իբրեւ հաստատուն բնակություն
հ. իսլ.
fastr
«հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ.
fast
«հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ.
festi
«հաստատուն, ամուր»
խեթ.
hastai-, hasti-
«ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏԱՏ I «հաստատ, ամուր, պինդ, ստույգ»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է հաստ արմատից՝ -ատ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստատել, հաստատանալ, հաստատիչ, հաստատուն, հաստատական, անհաստատ, հաստատակամ, հաստատամիտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 50