Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԻՒՐ
(բեր)
(-ու, -ոյ (°), ուշ՝ -ի, -ից)
«տասը հազար, շատ, բազմաթիւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bēvar
փոխատու լեզու՝ մանhp. պհլ. bivr
փոխատու լեզու՝ օս. bewrā
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բիւրազգի,
բիւրապատիկ,
բիւրատոր,
բազմաթիւ
Մատենագիտություն
H. AG 121;
Աճ. ՀԱԲ 453
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՆԱԿ
-ի, -աց
«բնակարան, բնակատեղի, գերեզմանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bunak
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակիլ,
բնակիչ,
բնակարան,
բնակութիւն,
անբնակ,
եղեգնաբնակ,
դիաբնակ,
հեռաբնակ,
վրանաբնակ,
մարդաբնակ,
անմարդաբնակ,
լեռնաբնակ,
երկնաբնակ,
ազգաբնակչութիւն,
բնակատեղ,
բնակչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 121
Էջ 144, սյունակ 1
ԳԱԶԳԱԶԻԼ
(գազգաթիլ)
«խորշել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է։ Նույնը նաեւ գազաղել, գազգաղել՝ դ-ի եւ գ-ի շփոթմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 499, 505) երկուսից գ-ով տարբերակներից բերում է գազգաթիլ-ը, դ-ով տարբերակներից գազգաղել-ը՝ սխալ մեկնությամբ՝ «խոշորել» (փխնկ. «խորշել»)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 499, 505
Էջ 145, սյունակ 1
ԳԱՃ
(գ-գած-)
«հագնվելը, համակվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueg-
«հյուսել, գործել»
ուղղել *ueg- ըստ հայերենի տվյալների
արմատից. հմմտ. հ. հնդ. vāgurā «որոգայթ, ցանց», հ. իռլ. figim «հյուսում եմ», հ. անգլ. wacig «օղակ, թակարդ, որոգայթ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առհգած,
զգածումն,
զգածնուլ,
մթազգած,
բաւարազգած,
սգազգած,
սեւազգած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
vāgurā
«որոգայթ, ցանց»
հ. իռլ.
figim
«հյուսում եմ»
հ. անգլ.
wacig
«օղակ, թակարդ, որոգայթ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՄՀ 49-50 (ճշտումով)
Էջ 151, սյունակ 1
ԳԱՌՆ
(-ին, -անց)
«գառ, ոչխարի ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uāren-
«խոյ, ոչխար, գառ»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գառնենի,
գառնութիւն,
գառնազգեստ,
գառնածին,
գառնանալ,
գառնադմակ,
գառնալեզու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
úrana
«խոյ, գառ»
հուն.
(φ)αρήν
«գառ»
Մատենագիտություն
H. AG 431;
Աճ. ՀԱԲ 519
Էջ 151, սյունակ 1
ԳԱՐԻ
«հացազգի մի բոյս՝ գարի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«դուրս գալ, բուսնել. քիստ ունենալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghārūā- (՞))
արմատից
միւս լեզուներն ունեն զանազան աճականներով ձեւեր, եւ հայերենն իր ձեւով կանգնած է առանձնակի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարեղէն,
գարեդիւթ,
գարեհատ,
գարեհաց,
գարեջուր,
գարըմբեց,
գարեջրագործ,
գարեջրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κρι, κριθη-
ալբ.
drith(ë)
լատ.
hordeum
հ. վ. գ.
gersta
Մատենագիտություն
H. AG 432;
Աճ. ՀԱԲ 522
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒԱՐՍ
(կաւարս, կապարս)
«հացազգի մի բոյս՝ սորեկ, բուրիմ»
(բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gāvars
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 528
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՏ
(-ի, -աց, -ից)
«իմացող, գիտակ, ծանօթ, բարեկամ, կախարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ueid-
«տեսնել, գիտենալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueid-/*uoid-)
«տեսնել, գիտենալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիտել,
գիտուն,
գիտակ,
գիտահարց,
գիտութիւն,
գիտնական,
անասնագէտ,
մեռելագէտ,
երկնագէտ,
խորագէտ,
տգէտ,
տգիտանալ,
տգիտանք,
չգիտանք,
չգիտուն,
անգէտս,
զանգիտել,
զանգիտանք,
գիտակից,
գիտակցաբար,
գիտակցական,
անգիտակցաբար,
ազգագրագէտ,
աշխարհագրագէտ,
բնագէտ,
լեզուագէտ,
մասնագէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
veda
«գիտութիւն»
հ. հնդկ.
ved, vid
«գիտենալ»
հուն.
οἶδα
«գիտեմ»
լատ.
video
«տեսնել»
հ. պ.
vēdōtu
«գիտենալ»
գոթ.
vitan
«իմանալ, գիտենալ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 552
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՇԵՐ
(-ոյ, երբեմն նաեւ՝ -ի, -աց)
«գիշեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uekeros-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ueikeros- (՞) կամ *ueiskheros-)
ձեւից (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշերի,
գիշերային,
գիշերախառն,
գիշերական,
գիշերակերպ,
գիշերամարտ,
գիշերապահ,
գիշերավար,
միջագիշեր,
մշտագիշեր,
գիշեր(ե)աց,
գիշերոյն,
գիշերազգեստ,
գիշերային,
գիշերօթիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έσπερος
լատ.
vesper
հ. իռլ.
feskor
լատվ.
vakars
հ. սլ.
vecer
«երեկո»
Մատենագիտություն
H. AG 560;
Աճ. ՀԱԲ 559-560
Էջ 162, սյունակ 1
ԳԻՇՏ
«արեգակական մաշկազգեստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēs-kh-ti-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զշտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
զ-գենում
(*ues-un-)
հայ.
զգեստ
ալբ.
vesh
«հագնում եմ»
հուն.
εςuος
լատ.
vestis
«հագուստ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։