Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 299 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՌԻ (հավարի) «գետառ, մայր գետ, ճյուղավորվող գետ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե որեւէ կապ ունենա հնդեւրոպական *auer- «ջուր, անձրեւ, գետ» արմատի հետ
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՍԱՐ ուշ՝ -ի, -ից, -աց «հավասար, նման, միատեսակ, ընդհանուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hāvasār
հմմտ. պրթ. hāv(a)sār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւասարել, հաւասարորդ, հաւասարութիւն, հաւասարակշիռ, համահաւասար, զուգահաւասար, չաւասարի
Նոր՝
հաւասարակշռութիւն, հաւասարակողմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ. hāv(a)sār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69; Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՍՏ ուշ՝ -ի, -ից «ստույգ, վավերական»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (h)avast
հմմտ. պրթ. 'wstykn (avastēkan)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւաստի, հաւաստիք, հաւաստապես, հաւաստութիւն
Նոր՝
հաւաստիանալ, հաւաստիացում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ. 'wstykn (avastēkan)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՏ -ոյ (աւատ) «հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խոտա-սակ. hot < *fra-vat-), սողդ. awat «հավատ» «կարողանալ, ի վիճակի լինել»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր, հաւատարիմ, հաւատարմութիւն, առհաւատչեայ, անհաւատ, թերահաւատ, ճշմարտահաւատ, միահաւատ, դիւրահաւատ
Նոր՝
հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-)
սողդ. awat «հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՔ I (աւաք) «հավաքված», «բուժել»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «համ-»
հ.-ե. արմատ՝ *uekn ավ. vak- «խոսել»
Աղբյուր՝ իրան. *hamvak-> havak (թերեւս)
իրանական աղբյուրից՝ իրան. *hamvak-> havak (հնդեւրոպական *sem- «համ-» եւ *uekn> ավ. vak- «խոսել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւաքել, հաւաքումն, հաւաքարան, հաւաքական, հաւաքիչ, զանազանահաւաք, բազմահաւաք, զուգահաւաքել, ծաղկահաւաք, համահաւաք
Նոր՝
հաւաքածու, հաւաքոյթ, զաւրահաւաք
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՒՐՈՏ (հօրօտ, հօրոտ, խօրօտ) «հնրոտ, հավրոն, մավրոտ, ճղանարկես»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
իրանական աղբյուրից (դիցարան)։ հմմտ. ավ. haurvat «լիություն, կատարելություն»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստերեն haurvat «լիություն, կատարելություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 140
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՒՔ ««թշնամանք» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Սխալագրութիւն՝ պէտք է լինի հաւք «թռչունք», ինչպէս ձեռագրերից մէկում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՓԱՓԵԼ «հափշտակել, առեւանգել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ap- «բռնել, վերցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *aph-) կրկնավոր կազմություն
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *ap- «բռնել, վերցնել» արմատի *aph- ձեւից
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԱՔՐ «անարգ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. haqīr
Աղբյուր՝ թրք. hakir
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաքրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 73
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԵԳ (ուշ՝ հեք), -ի, -ից, ուշ նաեւ՝ -ոյ «վանկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. heyā-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեգել, կիսահեգել
Նոր՝
հեգարան
Մատենագիտություն
H. AG 309; Աճ. ՀԱԲ 73
Տե՛ս նաեւ