Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 298 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՂԿԱ «թեփից եւ կեղեւից մաքրված ընդեղեն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. άλικος
Մատենագիտություն
H. AG 360; Աճ. ՀԱԲ 14-15
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃ I -ոյ «բարեհաճ, հաճույք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *sek- «հետեւել»
Աղբյուր՝ իրանական *hač
իրանական աղբյուրից՝ *hač (<հնդեւրոպական *sek- «հետեւել» արմատից՝ իմաստի փոփոխությամբ) (ըստ Մեյեի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաճել(-ի), հաճոյ, հաճոյք, հաճոյակատար, հաճեցուցիչ, հաճութիւն, հաճութիւն, տհաճ, տհաճել, անձնահաճ, մարդահաճոյ, մտահաճոյ, ինքնահաճ, կամահաճ
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃԱՂ «լվացված մետաքս»
Փոխառություն
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Տե՛ս նաեւ
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃԱՐ I -ոյ (բ. աճար) «հաճար (հացաբույս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ad- «հաճար» (անմիջական նախաձեւ՝ *ades/ados-) *-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)
նախաձեւի *ad- արմատից՝ *-io- ածանցով՝ *adio -> ած- (+ -ար ածանց)։ Կովկասյան մերձիմաստ ձեւերը, որոնք Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 15-16) կասկածով դիտում է որպես հայերենի աղբյուրը, պետք է համարել հայերենից փոխառված
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. ador «հաճար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃԱՐ II (-ի) «փեկոն, մի պտուղ»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ արդյոք հաճար (հացաբույս) բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաճարի, հաճաբոյկ, հաճարածառ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ I -ոյ «համ, կարգուկանոն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sap- «համ առնել, ընկալել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sapmo-) եթե վերջինը չի տալիս *հատմ
արմատից, որի անածանց ձեւն է *sap'b- «համ առնել, ընկալել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համեղ, համեղահամ, համահամ, համտեսել, համեստ, համեստաբարոյ, անհամ, անհամիլ, քաղցրահամ, բարեհամ, սրբահամ, գինեհամ, դառնահամ, լեղահամ
Նոր՝
համեստափայլ, անհամեստութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. sapio «ճաշակ ունենալ կամ զգալ, լինել խելացի, բանական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 880; Ջահ. ՀԼՊ 146, 189
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՄ- (հան-, հոմ-, հունաբան ձեւերում՝ ան-, ամ-) «միեւնոյն, համայն, ամբողջովին, շատ»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ իրանական ham- (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական han- (թերեւս)
թերեւս մասամբ խառնված բնիկ ձեւերի հետ, մասամբ՝ ձեւափոխված հուն. άμός-ի ազդեցությամբ: Իրան. եւ հուն. ձեւերը գալիս են հնդեւրոպ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համալսել, համաչափ, համապայծառ, համարձակ, համբարձումն, համբերել, համբերութիւն, համայն, հանդէպ, հանդիպիլ, հանդիսակ, հանուր, հանրական, ընդհանուր, հոմերամ, հոմազգի, հոմասեռ, հոմատոհմ, հոմատեսակ, հոմացել, հոմահայր, հոմիլ, ամփոփ, համազգեստ, համակարծիք, համակիր, համապատասխան
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱԴԱՄ «համեղ, համեղ ըմպելիք եւ ուտելիք»
Անստույգ (հավանաբար)
կազմված է համ եւ այլուստ անծանոթ դամ բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համադատողնակ
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱԿ II «ամբողջ, ամբողջովին, լիովին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. պ. hamāk
Աղբյուր՝ պրթ. hmg-
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համակել, համակիլ, համակակոյր, համակակոր
Մատենագիտություն
H. AG 177; Աճ. ՀԱԲ 19
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱԿԴԵՆ «կրոնագետ, զրադաշտական ուսմունքը լիովին իմացող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. *hamākdēn
իրանական աղբյուրից
Մատենագիտություն
H. AG 177; Աճ. ՀԱԲ 20; Ջահ. ՀԼՊ 529