Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 295 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՌԱՉ «ախուվախ, հառաչանք»
Բնաձայն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հառ(ա)չել, հառաչումն, հառաչանք, 미ահառաչ, բազմահառաչ, դառնահառաչ, լալահառաչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 46
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՌՕՏ «համարձակ» (ԲՀ)
Անստույգ
-օտ-ը հանդիպում է ինչպէս բնիկ հնդեւրոպական բառերում՝ աղօտ, արօտ, այնպէս էլ իրանական փոխառութիւններում (կարճառօտ, կարօտ, համառօտ):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՍ I (-ի, -ից) «հասնելը, հասունություն, հասակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *enek- «հասնել»
բայց կան հնչիւնական կողմի մեկնաբանութեան դժուարութիւններ. թերեւս պէտք է ենթադրել կոկորդային նախաձեւ եւ հայերենի *-ne- ներածանցով ձեւ, այլապէս կապը հասանեմ-ի եւ հ. հնդկ. asnoti «հասնում է» բառի հետ անհաւանական է (Mayrhofer-ը, KEWA 1, 66, ժխտում է այդ կապը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասանել, հասակ, հասակակից, հասակաչափ, հասուն, հասու, հասույթ, հասկանալ, բարեհասակ, անհասակ, երագահաս, տհաս, ձեռնհաս, վերահաս, կարճահասակ, վաղահաս, վաղահասակ
Նոր՝
հասութաբեր, հասունություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. asnoti «հասնում է»
Մատենագիտություն
KEWA 66
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԱՐԱԿ
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական hasār
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. մ. պ. hasār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հասարակել, հասարակաց, հասարակիկ, հասարակորդ, հասարակախառն, հասարակակշիռ
Նոր՝
հասարակապետական, հասարակապետություն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍԻՄՈՆԱ «մի դեղաբույս» (բժշկական/բուսաբանություն)
Փոխառություն
բուն աղբյուրը չի հավաստված (հունարեն կամ լատիներեն)
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՈՒՄ «շուշանազգի մի բույս՝ վրացի կոճ, կեղծ ղանձլամեր» (բուսաբանություն)
Փոխառություն
բուն աղբյուրը չի հավաստված
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏ (-ի, -ից) «հաստատուն, հաստ. հաստատություն, ամրություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pasto- «հաստատուն, ամուր» հիմքից: Այստեղից են նաեւ հաստորբ, հաստատ, այլեւ, թերեւս, Աճառյանի կողմից (ՀԱԲ 1, 85) ազդ-ի տակ դրվող աստի, աստին, աստոյ, «հաստատուն» եւ աստոյ, աստա «զորեղ» բառերը: Հնարավոր է, որ մասամբ խառնված լինի *ost- «ոսկր» արմատի (>հայ. ոսկոր) ածանցական իմաստի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստել, հաստանալ, հաստիչ, հաստոց, հաստումն, հաստաբեստ, հաստակաշի, հաստակապ, հաստահարուստ, հաստահեղույս, հաստահիմն, հաստամագիլ, հաստամետ, հաստանդամ, հաստապինդ, հաստարմատ, հաստույժ
Նոր՝
հաստաբուն, հաստագլուխ, հաստամարմին, հաստավիզ, հաստափոր, հաստորբ, հաստատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pastyá- «տուն, բակ, բնակարան» (իբրեւ հաստատուն բնակություն)
հ. իսլ. fastr «հաստատուն, ամուր»
հ. անգլ. fast «հաստատուն, ամուր»
հ. վ. գ. festi «հաստատուն, ամուր»
խեթ. hastai-, hasti- «ոսկոր, դիմացկունություն, դիմադրողականություն»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 49
Տե՛ս նաեւ
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏԱՏ I «հաստատ, ամուր, պինդ, ստույգ»
Ստուգաբանություն
Կազմված է հաստ արմատից՝ -ատ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաստատել, հաստատանալ, հաստատիչ, հաստատուն, հաստատական, անհաստատ
Նոր՝
հաստատակամ, հաստատամիտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 50
Էջ 449, սյունակ 1 Էջ 449
ՀԱՍՏՈՒ «կարճավճիռ» (ԲՀ)
Անստույգ (հավանաբար)
Հավանաբար հստու բառն է, որ բացատրված է «սուր կամ կարճավճիռ»:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 450, սյունակ 1 Էջ 450
ՀԱՏ (-ոյ, ուշ նաեւ՝ -ի, -ից) «հատուկտոր, հատիկ, սերմնահատիկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խեթ. hattāi- (թերեւս) «հատել, ծակել, պատռել»
խեթերենից կամ մերձավոր լեզվից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հատանել, հատուցանել, հատուցումն, հատած, հատուած, հատու
Նոր՝
հատուկտոր, հատիկ, հատոր, հատկիլ, յատկիլ, վարձահատոյց, անհատոյց, անհատ, վիմահատ, երկաբահատ, տահեկանահատ, դեղահատ, կապարահատ, հատուկտոր, հատուածակողմ, ականատ, ականջատ, հերատ, միջատ, փայտատ, կտավատ, գունատ, բացատ, խրամատ, ծայրատել, գլխատել, քարատել, զատ(ան)ել, զատչիլ, զատական, ընդհատ, անընդհատ, ընդհատել, նհատ, աննհատաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 314