Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 293 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏ II (բբ) «հանդուգն, անզգամ, լիրբ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շշտութիւն, շշտաբար
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐԹՆ (-ան, -ունք) «շուրթ, շրթունք, բերան, լեզու, խոսողութիւն, եզր, եզերք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k'ur-(t-) «կտրել, բաժանել, անջատել, քերծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhurtom-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- «պտտել, շրջել, ծռել»
Աճառյանը համարում է շուրջ բառի տարբերակը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրթնատ, շրթնաշղթայ, միաշուրթն, խորաշուրթն, պղծաշուրթն, զուգաշուրթն, թիւրաշուրթն, մատնաշուրթն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 538
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐՋ «շուրջ, բոլորտիք, շրջան, պտույտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «շրջել, ծռել» *-k/gh- աճականների քմայնացմամբ (*-ki-, *-ghi-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- սահող ձայնդարձով
թերեւս այն արմատի սահող ձայնդարձով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրջել, շրջշրջել, շրջան, շրջանակ, շրջանակել, շրջանկեալ, շրջանակի, շրջեալ, յեղաշրջել, շրջակի, շուրջանակի, շուրջառ, շուրջտեսանելիք, խելաշուրջ, գաղտաշուրջ, դժվարաշուրջ, դիւրաշուրջ, շուրջկալ, շուրջպար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. virum «շուրջ(ը)»
ռուս. круг «շրջան»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՓԵԼ (շուփ) «շփել, տրորել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- «շոշափել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhupt-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփշփել, շփումն, ամպաշուփ, ոտնաշուփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. щупать «շոշափել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՔ (-ոյ, -ի) «շվաք, ստվեր, ծածկոց, հովանի, շուք, շքեղութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uoko-) որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը
որից կազմվել է նաեւ *k'euk- հիմքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շքալ, շքեղ, շքադիր, շքեղազարդ, շքեղաշուք, մեծաշուք, անշուք, բարեշուք, չարաշուք, սքանչելաշուք, գեղաշուք, գեղեցկաշուք, բազմաշուք, շքախումբ, շքամուտք, շքանշան, շքեղափայլ, շքերթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. scati- «լուսավորում է, փայլում է, վառվում է»
հ. հնդկ. çukra-, çukla- «լուսավոր, սպիտակ, մաքուր»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 132
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՉԵԼ (նոր՝ շչալ, շաշել) «շչալ, շաշել»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շչումն, շչիւն, շչակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՊԱՐ (-ի, -աց) «շպար, սնգույր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. šappir «գեղեցկանալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շպարիլ, շպիրիլ, շեպարել, շպարանկար, շպարանք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 596, սյունակ 1 Էջ 596
ՇՌԱՅԼ «շռայլ շռայլություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «ցատկել, շուրջը ցատկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skher-s-) -այլ ածանցով
*-այլ* ածանցով. (հմմտ. *մռայլ*), որտեղից նաեւ *ցիր*.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շռայլել, շռայլություն, շռայլական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kirati- «ցանում է, շաղ է տալիս, թափում է, նետում է, շպրտում է»
մ. վ. գ. schrren «ցատկեցնել, ցրել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 596, սյունակ 1 Էջ 596
ՇՈՒՆՉ (շնչոյ, առնչոյ) «շունչ»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնչանն, շնչան, շնչեցուցանել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 543
Էջ 596, սյունակ 1 Էջ 596
ՇՏԱՊ (շտամբ) (-ից, -ից) «շտապում, աճապարանք, խուճապ, շտապ, արագ, շուտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *štap
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շտապել, շտամբաձայնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. *štap
Մատենագիտություն
H. AG 215; Աճ. ՀԱԲ 544