Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«Թ» որոնման արդյունք՝ 9186 բառահոդված · Էջ 291 / 919
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԾԱՅ (ընձայ) (-ի, -ից) «նվեր»
Անստույգ (թերեւս)
Կասկածելի է համեմատութիւնը հ. հնդկ. ahati «ընծա, նվեր» բառի հետ, որ Մայրհոֆերը (KEWA 1, 14) բխեցնում է *anu-(d)hiti բայանունից (վեդ. anu-dhā «նվիրել, ընծայել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընծայել, ընծայութիւն, ընծայանալ, ընծայատար, ընծայաւոր, ընծայաբեր, ընձաբեր, ընծայատրութիւն, նորընծայ, յառաջընծայ, նախընծայել, էնընծայ, զուարճընծայք, կենընծայ, տաւնընծայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ahati «ընծա, նվեր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128; KEWA 14
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆՃԿՏԱԼ «որձկալ»
Անստույգ (թերեւս)
կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` ճկտալ բայից, որ պահպանված է բարբառներում (բացատրվում է «կոկորդում այրուցք զգալ (ոգելից խմիչքի գործածությունից)»):
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿԵՆՈՒԼ «գցել, նետել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-) որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը
Բնիկ հնդեւրոպական` *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» արմատից, որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը (*sngu-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկեցիկ, զընկենու, թաւնընկեց, զեռընկեց, բացընկեցիկ, դիցընկեց, ընդվայրընկեց, ընդվայրընկեցիկ, լծընկեց, կարթընկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ. *sinkwan
գոթ. sigqan
հ. վ. գ. sinkan, sinken «ընկնել, սուզվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿԵՐ (ընգեր) (-ի, -աց) «ընկեր»
Անստույգ
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով կեր արմատից` «միասին ուտող» իմաստով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկերակից, ընկերասէր, ընկերել, ընկերհաշտութիւն, ընկերհաշտիք, ընկերջակել, ընկերանի, հաւաւընկեր, ընկերական, ընկերականութիւն, ընկերվարական, ընկերվարութիւն, խօսքընկեր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 129
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿՃԵԼ (ընկճել, ընգճել, ընդկիճել) «խոչընդոտ լինել (՞)»
Անստույգ (՞)
Անստույգ ձեւ: Թերեւս ընկճել (ընդ + գճել) բայի տարբերակը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿՂՄԵԼ «խորասուզել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *guel- «խոր» *-m ածանցանով
Կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` բնիկ հնդեւրոպական *guel- «խոր» արմատից (չկա Pok. IEW-ում)` *-m ածանցանով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկղմութիւն, ընկղմումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. gilùmas, gelmė
լատվ. dzelme «խորություն»
ռուս. —
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆԿՆՁԵՌՆԵԼ «տապալել, կործանել»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
կազմված է ընկենուլ բայի հիմքից եւ ձեռնել բայից
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆԿՈՅԶ (-ոյ) (ընգոյզ, անկոյզ) «ընկոյզ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կորացնել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geugho-) ըն(դ) նախածանցով եւ *-g'(h) ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 130) հնարավոր է համարում որպես աղբյուր դիտել ուրարտերենը, որից տարածվել է Առաջավոր Ասիայում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկուզազարդ, ընկուզի, ընկուզաստան, ընկուզուտ
Նոր՝
ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. gūzak «ոտքի կոճ» (?)
լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆՁԱՆ «մի աման» (բբ)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. injāna «կոնք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 131
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆՁՈՒՂ (ընջիղ) «երիինջ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *andh- «բողբոջել, ծաղկել» *-սն ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական *andh- «բողբոջել, ծաղկել» արմատից՝ *-սն ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. անդի (անդեայ)
մ. իռլ. ainder «երիտասարդ կին»
մ. իռլ. aindir «երիտասարդ կին»
կիմր. anner «երիինջ, ընջուղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112, 157